Kısırlık ve Tüp Bebek

Kısırlık Tedavisinde Ameliyat Şart Mı?

Yumurta kanalının zedelenmesi durumunda birçok doktor, üremenin tüp içerisinde yapılmasını tavsiye eder. Ama kimi zaman bu tür bir cerrahi müdahale hasta tarafından seçim konusu olabiliyor.

Bebek sahibi olmak için sabırlı olmalıyız. Elbet bir gün dileğimiz gerçekleşecek!” Sakinleşmeye yarayan bu cümleler, bir seneden beri çocuk sahibi olmayı deneyen 32 yaşındaki Nurgül ve 34 yaşındaki eşi Ekrem’e ait. Aslında kendilerini bu şekilde sakinleştirmekte haklılar. Çünkü çocuklarının olmaması üzerine, kendilerini zora sokan bazı tetkiklerden geçmişler: Ekrem, meni testi için üroloğa gitmiş ve sonuç olumlu çıkmış. Nurgül ise, aylardan beri kontrole gidiyormuş ve kendisine herhangi bir sorun olmadığı söyleniyormuş: “Hormon değerleri normal, yumurta her ay düzenli olarak çatlıyor, regl dönemi hep aynı tarihte ve kanamalar gayet normal seyrediyor.” Peki, Nurgül’ün hamile kalamamasının nedeni nedir?

Tıkanıklık

Nurgül’ün doktoru yumurta kanalında sorun olabileceğini belirtir. Ayrıca Nurgül’e konuyla ilgili, rahimi sıkıca tutan ve kamışa benzer iki nesnenin resmini gösterir. Bu organlar yani tüpler, yumurtlamadan sonra sperm ve yumurtanın birleşmesini sağlarlar. Embriyo herhangi bir sorun çıkmadığı takdirde bu kanallar aracılığıyla rahime ulaşır ve burada gelişmeye başlar.

Zira tüpler sorun oluşturmaya elverişli organlardır ve neredeyse çocuk isteyen her 3 aileden birine problem yaratırlar. Tüp içerisinde çıkabilecek sorunlardan biri tüpün tıkalı olmasıdır. Nurgül’ün doktoru problemi daha net görebilmek için, bebeğin oluştuğu merkezdeki rahimi ve yumurta kanalını röntgen ile inceler: Narkozsuz olarak yapılan histerosalpingografi (HSG) esnasında, doktor tarafından dölyoluna enjekte edilen iğne yardımı ile bir karışım rahime verilir. Bu işlemden sonra röntgen ile yumurta kanalı takip edilir.

Kısırlık Tedavisinde Ameliyat Mı, Tüp Bebek Mi?

Doktor yumurta kanalında tıkanıklık yaşayan Nurgül’ün iki çözümü olduğunu belirtir: Birincisi yumurta kanalının açılmasının deneneceği bir ameliyat, ikincisi ise, Invitro – Fertilisation yani tüp bebek yöntemidir. İkinci çözüm için yumurta kanalı ameliyatına gerek yoktur. Çünkü yumurta kanaldan alınıp, cerrahi bir kapta meni ile döllendirilip, rahime verilir.

Burada “Ameliyat mı, yoksa IVF(Tüp Bebek) mi?” ikilemi oluşur. Nurgül ve Ekrem kararsız kalırlar: Çünkü narkoz verilerek yapılan her ameliyat Nurgül’ü korkutur. Ama bir başka taraftan, bu tür bir cerrahi müdahaleden sonra, normal yollardan her ay hamile kalabilmek için şansı olabilir. IVF yöntemini seçtikleri zaman da çok teknik bir yoldan üremeyi sağlayacaklardır.

Ayrıca, prosedür de yorucu olabilir. Çünkü aynı problemi yaşayan her beş çiftten, ancak birinde ilk denemede olumlu sonuç elde edilebilmektedir. Uzmanlar bu konuda şunları söylüyor: “IVF sadece yumurta kanalında bebeğe zarar verici başka problemler olduğu takdirde tavsiye edilir. Ya da hepsinden önce kadındaki hormon rahatsızlarında veya erkekte yetersiz meni olduğunda uygulanır.”

Laparoskopi Yöntemi

Ameliyat, yumurta kanalında tıkanıklığa neden olan kist, miyom veya başka bir problemin olup olmadığının araştırılmasından sonra uygulanır ve bu tip ciddi bir durumun varlığında ameliyat şart olur.

Eğer yumurta kanalı ameliyat sonrasında fonksiyonunu kaybederse, farklı faktörler ortaya çıkar: Uzmanlar burada bazı soruları yanıtlamanın önemli olduğu görüşünü savunuyor: “Tüpler gerçekten tıkalı mı yoksa gelişimini tamamlayamamış mı? Ayrıca tıkanıklığın yerinin tam olarak tespit edilmesi gerekir. Bu kütle yumurta kanalının içerisinde mi, borunun başladığı yerde mi, yoksa kanalın rahime bağlandığı yerde mi? Buradaki doku nasıldır? Yumuşak mı, elastik mi, boğumlu mu, yoksa hızlı bir şekilde iyileşiyor mu? Peki, yumurta kanalındaki yumurta hücresinin taşınmasını sağlayan tüycük, sağlam mı?”

Uzmanlar bu tür bir soruya ancak, karnın laparoskopi yöntemiyle incelenmesinden sonra tam olarak cevap verebilirler. Fakat burada endeskopik cerrahi ile müdahale söz konusudur: Operasyon esnasında doktor, karnı tamamıyla açmaz, sadece göbek deliğine ufacık bir kesi yapar. Bu açılım sayesinde laparoskopi borusunu karından içeriye doğru iter ve ekrana bağlı bir hortum yardımıyla resim alır. Böylece karnın içerisinde oluşan problemi tespit eder.

Kısırlıkta tedavi Amacıyla Endoskopi

Karnın bu şekilde incelenmesi sadece teşhis değil, aynı zamanda da bir tedavi şeklidir. Doktor göbeğin üzerinde açılan bu küçük kesiden, laparoskop ile birlikte bazı aletleri de kullanarak tedavi edici bir ameliyatı gerçekleştirebilir. Hatta konusunda uzman bir cerrah, yapışık olan yumurta kanalının borusunu endoskopi sayesinde açabilir.

Ayrıca kimi zaman, röntgen taraması yapılmadan, ameliyat amacıyla da endoskopik cerrahi ile müdahale yapılabilir. Yumurta kanalını içeriden test etmek için yapılan bu operasyona koromopertubasyon denir: Rahim içine renkli bir sıvı enjekte edilir. Endoskopi ile de (röntgen ışınları kullanılmadan) sıvının yumurta kanalından geçerek karın içerisine doğru akıp akmadığı incelenir. Çünkü laparoskop ile rahim içine bakmak mümkün değildir.

Bu nedenle yöntem çoğunlukla rahime bakmayı sağlayan histereskopi ile birlikte uygulanır: Doktor cerrahi hortumu göbek deliğinden değil, döl yolundan içeri doğru iter. Eğer yumurta kanalından rahime ulaşamazsa, tıkanıklık olduğunu anlar ve bu yolu açmayı dener. Uzmanlar operasyonu şöyle anlatıyor: “İyi bir donanıma sahip kliniklerde, bu tür operasyonlarda ek olarak yumurta kanalı kateteri ile de çalışılır. Hortum biçimli cihaz, bir balon ile döl yolundan dikkatlice yumurta kanalına doğru itilir. Balon şişirilerek yumurta kanalının genişlemesi sağlanır.”

Ameliyat Sonrası

Yukarıda anlatılan işlem ile yapışmış ya da tamamen kapalı olan kanal, çoğunlukla açılir. Hastanın acı hissetmemesi için kateterin kullanıldığı durumlarda narkoz verilir. Tüm bu metotlar ortak bir noktada birleşirler: Doktor anne adayının karnını tamamen açmadan tedaviyi gerçekleştirebilir. Ameliyattan sonra geriye sadece küçük bir kesi izi kalır ve hasta çoğunlukla birkaç saatlik dinlenmeye ihtiyaç duyar. Nurgül’de de aynısı olur. Ancak Nurgül ameliyattan sonra günlerce kaburgalarında ve omuzlarında ağrı olmasından şikayetçidir.

Ne yazık ki kanallarında sorun olan bütün kadınlar bu kadar özenli bir ameliyat geçiremezler. Çok güçlü yapışmış olan kanal ve boruda, boğumlu dokuda veya tamamıyla kapalı kanallarda, endoskopinin geçişi zorlanacağından ve yumurta kanalının dip kısımlarına kadar ulaşılamayacağından, doktor ameliyatı karın üzerinden kesi açarak gerçekleştirmeyi tercih eder. Çünkü 6 veya 9 cm. uzunluğundaki kesiyle, operasyon sırasında karın içerisini görebilmek için daha fazla imkan sağlanmış olur. Uzmanlar, yumurta kanalı ameliyatlarının mikroskop altında yapılması gerektiğini, vurguluyor ve böylece saç telinin yarısı kalınlığında olan cerrahi ipliklerle çok rahat çalışılabileceğini sözlerine ekliyor.

Kısırlıkta cerrahi Müdahale Şansı

Kanallarında tıkanıklık bulunan kadınlara uygulanan mikrocerrahi yumurta kanalı operasyonlarında, yüzde 90 olasılıkla başarı elde edilir. İltihaplanamadan dolayı oluşan tıkanıklıklarda, mikrocerrahi yöntemi ile hamile kalma olasılığı yüzde 40 oranında fazlalaşır. Ama bu uygulama sadece, yumurta kanallarının üst kısmında, yani rahim civarında tıkanıklık olan kanallara sahip kadınlar için geçerlidir. Eğer kanalın sadece 4 cm.’den kısa bir bölümü sağlıklı ise, cerrahi müdahalede fazla şans yoktur.

Her durumda mikrocerrahi ile bir girişim için, cerrahın parmaklarının ustalığı çok önemlidir: İlk önce doktor, sorun yaratan nesneyi döl yolundan uzaklaştırır. Bu uzaklaştırma çoğunlukla bir akım sayesinde yapılır. Sonra kanal bitiş noktaları doğru bir şekilde birleştirilir. Bunun yanında içeride bulunan mukozaya zarar vermemek gerekir. Uzmanlar bu durumu şu şekilde açıklıyor: “Bu ameliyatı bir halının yapımı gibi düşünebilirsiniz. Halının bütün düğümleri öyle yanyana gelmeli ki, genel olarak baktığınızda hiçbiri fark edilmemeli.”

Sonuç

Nurgül, bunun gibi bir mikrocerrahi uygulamada beklenilenden daha fazla kalır. Çünkü doktor birbirine yapışmış olan kanal duvarlarını açmak için iki saate ihtiyaç duyar. Ameliyattan sonra ise söylenecek tek bir şey vardır: Beklemek! Ama bu defa Nurgül ve Ekrem’in beklemesine değer: Ameliyattan beş ay sonra Nurgül hamile kalır. Tabii başlangıçtan itibaren çok sevinmemeye gayret ederler, çünkü kanallarındaki problemden dolayı düşük yapma ya da bebeğin yanlış bir yere yerleşme olasılığı vardır ve bunun için çok dikkatli olması gerekir. Bir süre sonra doktor onlar için yeşil ışığı yakar. Ultrasonda rahim içine yerleşmiş ufacık bir nokta görünüyordur ve bebek doğru yolu bulmuştur.


Aklınamı Takıldı? UZMANLARA VE ANNELERE SOR (Tıkla)
Instagramda Bizi Takip Edin ! (Tıkla)

Annemce

Annemce yazar ekibi, kadın ve çocuk sağlığı, hamilelik, bebek sağlığı, kısırlık ve tüp bebek konularında tecrübe ve bilgi sahibi alanında uzman kişilerden oluşmaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu