Kadın Sağlığı ve Hastalıkları

Mammografi Nedir? Nasıl Çekilir? Acı Verir mi? Zararı Var mı?

Meme kanseri kadınlarda en sık rastlanılan kanser türüdür. Genellikle memede bir şişlik veya sertlikle, bazen akıntı ile kendini belli etmektedir. Mammografi ise memedeki şişlik ve sertlikleri göstermek amacıyla uygulanan, düşük doz x – ışınının kullanıldığı özel bir röntgen filmidir. Tarama amaçlı mammografi ve tanıya yönelik mammografi olmak üzere iki tipi vardır. Tarama amaçlı mammografı hızlı ve meme kanserini erkenden yakalamaya yöneliktir. Bunun için genellikle her iki memeden 2 röntgen filmi alınır. Tanıya yönelik mammografi ise problemli durumlarda uygulanır. Örneğin memede kitle olduğu gözlenen olguda ek pozisyonlarda, bazen büyütülerek filmler çekilir. daha çok sayıda film alındığı için tanıya yönelik mammografi tarama amaçlı mammografiye göre biraz daha uzun sürmektedir.

Mammografi nasıl çekilir? İşlem hastaya acı verir mi?

Mammografı çekiminde kişi özel bir x – ışım cihazının önünde ayakta durur. Teknisyen her bir memeyi ayrı ayrı x – ray filmi içeren bir platform üzerine koyar ve platform yüksekliğini memenin konumuna göre ayarlar. Daha sonra meme üzerine şeffaf plastik bir plaka ile bası uygulanır. Memenin platform ile plaka arasında birkaç saniye süreyle bası11 kalmasının amacı memenin yayılarak

Mümkün olduğunda daha fazla dokunun filme girmesidir. Bu bası meme için zararlı değildir ve acı vermez. Bazı hassas memelerde rahatsızlık oluşabilmektedir ancak bu kabul edilebilir sınırlardadır. Ayrıca belirgin bir rahatsızlık olduğunda teknisyene bildirilerek bası bir miktar azaltılabilir. Bazı gerekli durumlarda, örneğin memede problemli bir alan görüldüğünde meme radyolog doktor tarafından muayene edilerek inceleme ona göre yönlendirilmektedir. Özetle mammografi incelemesinin uygulanması hiç de zor değildir. Bunu önceden bilmek, varsa sıkıntıyı azaltacak ve hastanın daha rahat hissetmesini sağlayacaktır.

Mammografjde kullanılan x – ışınının memeye zararı var mıdır?

Mammografi teknolojisindeki gelişmeler, otomatik doz ayarları ile maruz kalman radyasyon büyük ölçüde azaltılmıştır. Bir mammografi çekiminde alman doz kumsalda bir gün güneşlenme ile dozdan daha az radyasyon içermektedir ve meme dokusuna bir zararı yoktur.

Mammografi çekimine giderken neler yapılmalıdır?

İki parçalı bir elbise giyilmesinde yarar vardır. Çünkü çekim sırasında sadece üst parçanın çıkartılması gerekecektir.

Mammografi çekimine gideceğiniz gün kollar, koltuk altı ya da meme yakınındaki alanlara deodorant, pudra veya losyon sürülmemelidir. Çünkü bunların içerebileceği partiküller bazen filmlerde yanıltıcı görünümlere neden olabilmektedir.

Kafein içeren örneğin kahve gibi gıdalar alındığında meme dokusu daha duyarlı bir hale gelmektedir. Mammografi çekiminden birkaç gün önce kafein içeren gıdaların alınmaması incelemenin daha rahat olmasını sağlayabilir. Varsa önceden uygulanmış mammografiler, ultrasonografiler, biyopsi sonuçları veya diğer tedavi bilgileri getirilmelidir. Filmi yorumlayacak olan doktor bu bilgilerden yararlanacaktır.

Mammografi çekimi ne zaman yapılmalıdır?

Menstrüasyon öncesi dönemde meme daha hassas durumda olduğundan ideal olan mammografi incelemesinin menstrüasyondan sonraki hafta içinde uygulanmasıdır.

Mammografi neden önemlidir?

Meme kanseri kadınlarda en sık rastlanılan kanser türüdür ve kadınlarda kanserden ölümlerin arasında 2. sırada yer alır. İstatiksel olarak her 8 – 10 kadından birinde meme kanseri gelişecektir. Meme kanserinin tanısıda ayda bir kendi kendine meme muayenesi uygulanarak, düzenli doktor muayenesinden geçerek ve mamografi çekilerek memedeki anormallikler tesbit edilmeye çalışılır. Mammografi memedeki şişlik ve şenlikleri en erken gösteren yöntemdir. Kendinizin, partnerinizin veya doktorunuzun hissedebileceğinden çok daha erken bir evrede, ancak mammografi ile memedeki anormallikler gösterilebilir. Memedeki bir kitle muayene ile hissedilebilir bir hale gelmeden 1-2 yıl kadar önce düzenli olarak uygulanan mammografilerde saptanabilmektedir. Düzenli mammografi çektiren kadınlarda saptanan ortalama kitle büyüklüğü 3 mm. kadardır. 5 mm. ‘den küçük kitleler kansere ait olsa bile bu büyüklükteki kitlelerin yüzde 96 oranında tedavi şansları vardır. Genel olarak tarayıcı mammografınin 50 yaş ve üzerindeki kadınlarda meme kanserinden ölümleri önemli oranda azalttığı kabul edilmektedir. Yani mammografi meme kanserine karşı koymanın kolay ve güvenilir bir yöntemidir.

Mammografi ne sıklıkla çektirilmelidir?

Bugün için önerilen şikayeti olsun olmasın 40 yaşında ilk (baseline) mammografi çektirilmesi, 40 – 49 yaşları arasında I veya 2 yılda bir, 50 yaşından sonra yılda 1 kez mammografi çektirilmesi gerektiğidir.

Mammografi çekiminden sonra ne yapılacaktır?

İncelemeden sonraki 1 – 2 gün içinde filmler ve uzman doktor (radyolog) tarafından düzenlenmiş rapor alınacaktır. Burada bir noktanın altını çizmek gerekmektedir. Mammografi çok etkili bir inceleme yöntemidir. Ancak memedeki tüm problemleri saptayamaz. Ayrıca meme dokusunun yoğun olduğu kişilerde de etkisi azalmaktadır. O nedenle mammografi raporu sonucu normal olarak bildirilse bile meme hastalıkları ile ilgili uzmanlara başvurulmalıdır. Bazı durumlarda anormallikleri aydınlatmada mammografi yetersiz kalabilmekte ve doktoru tarafından biyopsi (ince bir iğneyle parça alınması) gerekebilmektedir. Bu durumda da inceleme mammografi rehberliğinde yapılabilmektedir. Biyopsi sözü bile bazı kişilerde ciddi rahatsızlık oluşturmaktadır. Sanki her biyopsi uygulanan kişide kanser varmış gibi genel bir kanı mevcuttur. Oysa biyopsi uygulanan kitlelerin çoğu iyi huyludur. Önemli olan düşük olasılıkla da olsa kanser kuşkusunu uzaklaştırmak ve erken tanıyı sağlamaktır. Uygun endikasyonla konmuş biyopsiden kaçınmamak gerekir.

Meme hastalıklarının değerlendirilmesinde ultrasonografı ve manyetik rezonans mammografi (MR – mammografi) gibi başka inceleme yöntemleri de vardır. Ultrasonografide memedeki kitlelerin sert kitle mi, kist mi oldukları kolaylıkla gösterilmektedir. MR inceleme manyetik alan ve radyo dalgaları kullanılarak vücudun herhangi bir bölgesinden 3 boyutlu görüntüler oluşturan ve x – ışını kullanmayan bir incelemedir. Teknolojinin gelişmesi ile meme hastalıklarının değerlendirilmesinde yeni bir inceleme yöntemi katılmış oldu: MR Mammografi. Bu yöntem ile memedeki I mm kadar küçük lezyonlar saptanabilir ve iyi huylu / kötü huylu kitleler ayırt edilebilir.

Memeye silikon implant uygulanan kişilerde de gerek meme dokusunun ayrıntılı değerlendirilmesinde gerek silikonlarda kanama, kapsül yırtıkları gibi komplikasyonların değerlendirilmesinde MR Mammografi önemli rol oynamaktadır. MR   Mammografi meme kanseri nedeniyle memesi alınmış kişilerde de bu bölge kontrollerinde en güvenilir yöntem olmaktadır. MR Mammografi uygulanacak hasta görüntü masasına yüzükoyun uzanır ve meme dokusuna herhangi bir baskı uygulanmaksızın özel meme bobini içerisine konur. İnceleme sırasında damardan ilaç verilerek filmler alınır. MR – Mammografi bir tarama yöntemi değildir. Ancak memede kuşkulu kalınan lezyonların aydınlatılmasında kullanılan üst düzey bir görüntüleme tekniğidir.

Sağlıcakla Kalın.

#Yıldız Vermeyi Unutmayın!
[Toplam: 0 Ortalama: 0]
Değerli Ziyaretçimiz, aklınıza takılan sorulara hızlı bir cevap almak için, UZMANLARA VE ANNELERE SOR bölümünü, kullanabilirsiniz.
Aklınamı Takıldı? UZMANLARA VE ANNELERE SOR (Tıkla)
Instagramda Bizi Takip Edmek İçin (Tıkla)

Annemce Yazar Ekibi

Annemce yazar ekibi, kadın ve çocuk sağlığı, hamilelik, bebek sağlığı, kısırlık ve tüp bebek konularında tecrübe ve bilgi sahibi alanında uzman kişilerden oluşmaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı