Kadın Sağlığı ve Hastalıkları

Doğum Kontrol Haplarının Kullanımı, Avantajları ve Dezavantajları

Doğum kontrol hapları, yaygın kullanımına rağmen yıllardır tartışmaların odak noktası haline gelmiştir. Pek çok kadın, doğum kontrol hapının sağlıklı bir yöntem olup olmadığı konusunda kaygı duymaya devam ediyor. Doğum kontrol hapları, dünyada yaklaşık 50 yıldır kullanılan bir korunma yöntemi. Ancak ülkemizde pek çok kadın, bu korunma yönteminin kendisine uygun olup olmadığı endişesini taşıyor.

Kaç çeşit doğum kontrol hapı var?

Doğum kontrol hapı, içinde belli miktarlarda östrojen ve progesteron hormonları içeren ve gebeliği önleme amacı ile kullanılan haplardır. Günümüzde, kombine ve mini pil olmak üzere iki çeşit doğum kontrol hapı mevcut.

Kombine doğum kontrol hapları, hem östrojen, hem de progesteron hormonları içerir. Kombine hapların da iki tipi var; klasik tip hap ve modem haplar. Klasik tip haplarda progesteron ve yüksek dozda östrojen hormonlar bulunur. Modem veya yeni tip haplar, ise progesteronun yanı sıra çok düşük dozda östrojen hormonu içerir, Mini pil adı verilen doğum kontrol haplarında ise östrojen yoktur, sadece progesteron bulunur. Mini pilin etkinliği kombine haplardan az olmasına karşın, lohusalarda kullanılabilmesi gibi avantajları söz konusudur.

Doğum Kontrol Haplarının nasıl kullanılmalı?

Özellikle düşük doz östrojen hormonu içeren yeni doğum kontrol haplarının kullanımına, mutlaka adetin ilk günü başlanmalıdır. Bu haplar, 21 gün süreyle, günde bir tane içilir. İki kutu arasında bir hafta ara verilmelidir, bu süite içerisinde adet görülür. Eğer ilaç alınamazsa veya kusma şeklinde dışarı atılırsa, yerine yeni bir hap alınmalıdır,

Doğum Kontrol Hapı almayı unutunca ne yapılmalı?

Aslında ilk yedi hap, yumurtlamanın durması, yani o ay gebeliğin önlenmesi için yeterlidir. Daha sonraki 14 hapın görevi ise adet düzenini sağlamaktır. Bu nedenle ilk yedi haptan bir tanesi unutulursa kaçak bir yumurtlama olasılığı ortaya çıkar. Bu nedenle o ay ekstra bir korunma yöntemi daha kullanılmalıdır. Ancak alınmayan hap, son on haptan biriyse o ay için bir gebelik riski yoktur. Unutulan ilaç, bir gün sonra tekrar içilerek sisteme devam edilir. Hap iki veya üç gün arka arkaya unutulursa, o kutuya son verilir ve bir hafta sonra yeni kutuya başlanır.

Doğum Kontrol Haplarının Kullanımına belli aralıklarla ara verilmeli mi?

Buna hiç gerek yok. Hap kullanımına belli sürelerle ara verilmesi, kadınların kendini daha sağlıklı hissetmelerini sağlayabilir. Ancak bunun bilimsel bir gerekliliği yoktur. Ve unutmamak gerekir ki, istenmeyen gebelikler genellikle bu ara dönemlerde oluşur.

Doğum Kontrol Haplarının Gebeliği önleme dışında avantajları var mıdır?

Doğum kontrol haplarının gebeliği önleme dışında da avantajları mevcut. Bunlar;

  • Adetler üzerine olumlu etkileri; dismenore denilen adet ağrılarını ve adet öncesi gerginliği önemli ölçüde azaltır, iki adet arasındaki yumurtlamaya bağlı ağrıları yok eder. Ayrıca adet kanamasını azaltarak vücuttan kan kaybını önler.
  • Vücut tüyleri üzerine etkileri; Haplar, içerdikleri östrojen hormonu nedeniyle kıllanmayı engeller; hatta kıllanmanın tedavisinde de hap kullanımının önemli bir yeri vardır.
  • Fonksiyonel yumurtalık kistlerinin, selim meme hastalıklarının ve tümörlerin oluşmasını engeller.
  • Diş gebelik oluşmasına mani olur.
  • Sivilceler üzerinde tedavi edici etki gösterir.
  • Endometriozis ve kemik erimesinden korur. * Yumurtalık ve rahim kanserlerinden korur.

Doğum Kontrol Haplarının Dezavantajları nelerdir?

Doğum kontrol haplarının avantajları kadar dezavantajlarından da söz etmek gerekir. Bu dezavantajlar:

  • Cinsel temasla bulaşan hastalıkları yeteri kadar önlememesi,
  • Her gün hap içme zorunluluğu,
  • Adetleri azaltma, durdurma ve ara kanamalara neden olma gibi adet düzeni üzerine olumsuz etkiler.
  • Bulantı, kusma veya baş ağrıları,
  • Bazı kadınlarda depresyon,
  • Cinsel arzunun azalması,
  • Bazı kadınlarda kanın pıhtılaşma mekanizmasının artması,
  • Safra kesesi hastası olan kadınlarda, bu hastalığın artışı,
  • Selim tabiatlı karaciğer kistlerine yol açması olarak sıralanabilir.
  • Ancak ilaç bırakıldıktan kısa süre sonra, tüm bu yan etkiler ortadan kalkar.

Tedavi amacı ile kullanıldığı durumlar Nar mıdır?

Doğum kontrol hapları;

  • Ağrılı adet görenlerde,
  • Herhangi bir nedene bağlı olmayan düzensiz kanamalarda,
  • Adet öncesi gerginliği olanlarda,
  • Endometriozis hastalığında idame tedavisinde ve * Sık sık fonksiyonel yumurtalık kisti olanlarda tedavi amacı ile kullanılır.

Doğum Kontrol Hapları Kilo aldırır mı?

Doğum kontrol hapları ile kilo alımı arasında doğrudan bir bağlantı yoktur. Bir yıl düzenli olarak hap kullananların yaklaşık yüzde 15 – 20’si ortalama 2 kilo alırken, yaklaşık yüzde 15 – 20’si ise 2 kilo verir. Geri kalanlarda kilo artışı görülmez.

Kullanılan iki kutu arasında adet görülmezse ne yapılmalı?

Adet görülmemesi durumunda iki olasılık vardır. Ya kadın gebe kalmıştır ya da ilaç dozunun yetersiz kalmasına bağlı olarak, rahim iç zarında (endometrium), adet görecek boyutlarda gelişme olmamıştır. Önce kullanıcının gebe olup olmadığının araştırılması gerekir. Eğer gebelik yoksa kullanılan hap değiştirilerek başka bir hapa geçilir ve kullanıcıya bu olayın normal olduğu anlatılır.

Doğum Kontrol Hapları kanser yapar mı?

Doğum kontrol haplarının kanser yapabileceği korkusu, hapları kullanan kadınların, hatta hapları öneren doktorların da uzun zamandır aklını kurcalayan bir konu. Bu kanserleri tek tek incelersek:

  • Meme kanseri: Doğum kontrol haplarının meme kanserine yol açabileceği kuşkusundan yola çıkılarak, yaklaşık 30 yıldan bu yana sayısız çalışmalar yapıldı. Bu çalışmaların çoğunda hap kullanımını meme kanseri ile ilişkisi tespit edildi. Araştırmalar doğum kontrol hapı kullananların meme kanserine yakalanma riskinin, kullanmayanlara oranla çok az anış gösterdiğini onaya koydu. Hapa başlama yaşı, hap kullanım süresi ve kullanılan hapın tipiyle bu anış arasında da bir bağlantı tespit edilemedi.
  • Rahim ağzı (serviks) kanseri: Yapılan çalışmalar, hap kullananların rahim ağzı kamerine yakalanma riskinin, kullanmayanlara oranla çok az bir anış gösterdiğini onaya koydu. Hapa çok erken yaşta başlama ve uzun süreli kullanımla, rahim ağzı kanseri arasında bir ilişki olduğu belirlendi.
  • Rahim kanseri: Doğum kontrol haplarının, rahim kanserinden koruyucu etkisi mevcut. Yapılan çalışmalar, en az 12 ay hap kullanan kadınlarda rahim kamerine yakalanma riskinin yüzde 50 azaldığını ve bu koruyucu etkinin, hapın kullanım süresi uzadıkça arttığını ortaya çıkardı.
  • Yumurtalık kanseri: Hap kullananlarda yumurtalık kanseri riski yüzde 40 oranında azalır ve bu olumlu etki, kullanım süresi uzadıkça artar. Hapların yumurtalık kanserini engellemedeki olumlu etkisi, çok önemli. Çünkü yumurtalık kanseri geç yaşta onaya çıkar, teşhisi zordur ve ilerlemesi oldukça hızlıdır.

Doğum Kontrol Haplarını  Kimler kullanamaz?

Kesinlikle kullanmaması gereken kişiler;

  • Tromboflebit ve koroner kalp hastalığı geçirenler, damar tıkanıklığı olanlar,
  • Karaciğer fonksiyonları azılanlar,
  • Meme kanseri hastalan,
  • Tanı konmamış düzensiz kanamaları olanlar,
  • Gebelik şüphesi olanlar,
  • 35 yaşın üzerindekiler ve sigara tiryakileri,
  • Tedavi oldukları takdirde olanlar;
  • Migren tarzında baş ağrısından yalananlar,
  • Yüksek tansiyondan şikayet edenler,
  • Sara, diyabet ve safra kesesi hastalan,
  • Ameliyat olacak hastalar,
  • Myoma Uteri tümörü olanlar,

Doğum Kontrol Hapı kullanırken gebe kalınırsa ne olur?

Doğum kontrol hapının içindeki hormonların, ana kamındaki fetus üzerine az da olsa olumsuz etkileri bulunuyor. Bu riskler hastaya anlatılır, gebeliğin devamı arzu ediliyorsa hapa derhal son verilir ve gebe yakından izlenir. Gebeliğin devamı arzu edilmiyorsa, kürtaj önerilir.

Kaç yaşına kadar hap kullanmaya devam edilebilir?

Sigara içmeyen kadınlar, düşük dozlu yeni hapları menopoz dönemine kadar kullanabilir. Sigara tiryakisi kadınlarda ise, 35 yaş, doğum kontrol hapı kullanımı için sınır kabul edilir.

Sağlıcakla Kalın.

#Yıldız Vermeyi Unutmayın!
[Toplam: 0 Ortalama: 0]
Değerli Ziyaretçimiz, aklınıza takılan sorulara hızlı bir cevap almak için, UZMANLARA VE ANNELERE SOR bölümünü, kullanabilirsiniz.
Aklınamı Takıldı? UZMANLARA VE ANNELERE SOR (Tıkla)
Instagramda Bizi Takip Edmek İçin (Tıkla)

Annemce Yazar Ekibi

Annemce yazar ekibi, kadın ve çocuk sağlığı, hamilelik, bebek sağlığı, kısırlık ve tüp bebek konularında tecrübe ve bilgi sahibi alanında uzman kişilerden oluşmaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı