Hamilelik

İlk Kez Hamilelikte Ortaya Çıkan ( Gestasyonel ) Diyabet

Diyabet uzmanlarının gebelikle kan şekeri arasındaki karşılıklı etkileşimi bilimsel araştırmalar vasıtasıyla anlamamız, bu alanda çok önemli gelişmelere yol açtı. Artık elimizdeki tedavi imkanlarını daha bilinçli ve efektif bir şekilde uyguluyoruz. Böylelikle şeker hastalığının gebelikle yol açtığı olumsuzlukların önüne geçebiliyoruz. İlk olarak şeker hastası kadın kendini zahmetli geçebilecek dokuz aylık hamilelik süresine fiziksel, duygusal ve psikolojik olarak hazırlamalıdır.

Aile ve eşin bu noktada desteği çok önemli. Ardından bir endokrinoloji yani hormon hastalıkları uzmanına danışılıp, daha gebe kalmadan önce kan şekerinin normale yaklaştırılması gerekir. Bu strateji doğacak bebekte sakatlık olma ihtimalini azaltır. Yukarıda bahsettiklerimiz diyabeti gebelikten önce mevcut olanlar içindir.

İlk Kez Hamilelikte Ortaya Çıkan Diyabet

Sizi bilgilendirmek istediğim konu daha evvelden olmayan ve ilk defa hamilelikte ortaya çıkan şeker hastalığıdır. Buna biz tıp dilinde gestasyonel diyabet diyoruz ve toplumda sık olarak görüyoruz. Bu yüzden doğurganlık çağındaki kadınların bu konuda fikir sahibi olmaları gerektiği görüşündeyim. Gestasyonel diyabet ailesinde şeker hastalığı olanlarda ve aşırı kilolularda daha fazla görülüyor.

Hamilelik esnasında ana karnında başta östrojen olmak üzere birçok hormon üretilir. Hormonların hepsi kan şekerini yükseltmeye çalışır. Bu metabolizma değişimine pankreas fazla insülin salgılayarak müdahale eder ve kan şekerini tamamen normale indirir. Diyabeti olanların pankreası bu sağlıklı cevabı veremeyip, yükselen kan şekerini aşağıya indiremez. Yükselen kan şekeri ana karnındaki bebeği olumsuz olarak etkilemeye başlar. Annede hiçbir belirti olmayabilir ve tahliller yapılmayıp kontrole gidilmez ise diyabet varlığı anlaşılamaz.

Hamilelikte Diyabet Ne Zaman Aranır?

Hamile kadınlarda diyabet gebeliğin altıncı ayından itibaren aranır. Ailesinde şeker hastalığı olanlar, ileri yaşta gebe kalanlar ve aşırı kilosu olanlar şeker testini daha erken yaptırmalıdırlar.

Gebelikte diyabet basit bir tarama testi ile aranır. Biz Amerika’ da uygulanan yaklaşımı Amerikan Hastanesi’nde uyguluyoruz ve her başvuran gebe kadına az miktarda şekerli sıvı içirip, bir saat sonra alınan kan örneğini laboratuvarda tahlil ediyoruz. Normal sonuç şeker hastalığının yokluğuna işaret ediyor. Sonuç anormal ise üç saat süren ayrıntılı şeker yüklemesi uyguluyor ve kesin sonuca varıyoruz. İki aşamalı şeker testi yaklaşımı henüz Türkiye’deki diğer sağlık kurumlarında yaygın olarak devreye girmedi.

Bu sistemi uygulamamızın nedeni şeker hastası olmayanlara sadece basit bir tarama testi yapıp, onları üç saatlik uzun yüklemenin zahmet ve masrafından kurtarmaktır. En son bilimsel gelişmeler artık şeker yükleme testini de ucuzlatıp, kolaylaştırdı. Kan şekeri testlerini kadın doğum uzmanları laboratuvardan isteyip, değerlendirebilirler. Sonuç normal ise endişeye gerek yoktur. Testler şeker hastalığına işaret ediyorsa, bir endokrinolog (hormon ve şeker hastalığı uzmanı) ile konsültasyon faydalı olacaktır.

Hamilelikte annenin kalori ihtiyacı artmıştır ve diyetin özelliği, annenin kan şekerini normale düşürecek fakat bebeğe tüm besin öğelerini, mineralleri ve vitaminleri sağlayıp, gelişimini engellemeyecek şekilde olmasıdır. Diyet genellikle faydalı oluyor ve dalışı ileri tedavilere gerek kalmıyor.

Düşük şeker, bebek için yüksek şekerden daha sakıncalıdır.

İnsülin tedavisinde çok dikkatli olunmalı, doz fazla kaçarsa kan şekeri düşebilir. İlaç firmalarının geliştirdiği yeni teknolojik ürünler sayesinde insülin bir kalem vasıtasıyla hasta tarafından kolayca tatbik edilebiliyor.Eğer hamilelikte şeker hastalığı tedavi edilmez ise neler olabilir? Annede aşırı kilo artışı dışında hiçbir şey olmayabilir. Bebekte ise birçok problemler açığa çıkma şansı vardır. Örneğin irileşme, doğum akabinde kan şekerinin veya kalsiyumun düşmesi, solunum güçlüğü ve sarılık bebekte açığa çıkabilecek belli başlı problemlerdir.

Ayrıca iri bir bebeğin doğumu da zor olabilir ve annede komplikasyonlara yol açabilir. Bunlar yüzde yüz olacak diye bir kural yok, ama ne doktorlar ne de anne babalar bu potansiyel kötü sonuçlarla karşılaşmak istemiyorlar. Onun için gebelikte açığa çıkan diyabet gerekli şeker uzmanları tarafından takip edilmelidir. İyi haber ise gebelik bitince diyabetin de biteceğidir. Bebek doğunca hamileliğin getirdiği hormon salgıları otomatikman durur ve kan şekerini artırıcı etkiler ortadan kalkar. Artık doğum öncesi kiloya sağlıklı beslenerek inme dışında yapacak başka bir şey yoktur.

Uzun vadede iki problem açığa çıkabilir:

  1. Tekrar hamile kalınırsa şeker hastalığı geri gelir.
  2. Hamilelikte geçici şeker hastalığı gelişen kadınların yarıya kadarında 5 yıl içinde kalıcı diyabet gelişir.

Bu yazının konusu daha önceden olmayıp ilk defa hamilelikte açığa çıkan şeker hastalığıdır. Eski şeker hastaları da gebe kalabilirler ama onlara yönelik teşhis ve tedaviler biraz daha farklıdır. Özetle hamilelikte şeker hastalığı oldukça önemlidir ve bebekte birçok olumsuzluklara yol açabilir. Annede fazla kilolar dışında hiçbir belirtiye yol açmayacağı için kolay anlaşılmaz, ancak basit bir şeker yükleme testi bu sıkça görülen metabolizma bozukluğunu aydınlatır.

Bilinçli bir diyet kan şekerini normalleştirir, annenin aşırı kilo almasını önler ve bebek sağlığının mükemmeliyetine hizmet eder. Biz endokrinoloji uzmanları hamileliğin getirdiği hormon değişiklikleri ve artan kalori ihtiyacını hesaplayarak belli kalori ve karbonhidrat limitleri olan diyeti hastalarımıza uyguluyoruz. Egzersiz konusunda kadın doğum uzmanı meslektaşlarımızın görüşünü alıyoruz.

Doğum doktorları sakınca görmez ise oturarak kolları çalıştıran eksersizleri veya yürüyüş öneriyoruz. Eğer diyabet çok ileri safhada ise insülin tedavisini uyguluyoruz. Gösterdiğimiz gayretler hem sağlık servisi tüketicilerinin memnuniyeti açısından hem de tıbbi istatistiklerde pozitif sonuçlar olarak meyvelerini verip, bizleri ve hastalarımızı mutlu ediyor.


Aklınamı Takıldı? UZMANLARA VE ANNELERE SOR (Tıkla)
Instagramda Bizi Takip Edin ! (Tıkla)
Ay Ay Bebek Gelişim Evreleri

Annemce

Annemce yazar ekibi, kadın ve çocuk sağlığı, hamilelik, bebek sağlığı, kısırlık ve tüp bebek konularında tecrübe ve bilgi sahibi alanında uzman kişilerden oluşmaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu