Hamilelik

Dış Gebelik Nedir? Dış Gebelik Belirtileri Nelerdir?

Her dış gebelik, her anne adayı için adeta bir kabus. Döllenmiş yumurta hücresinin, rahim dışında yerleşmesi anlamına gelen bu durumun, görülme oranı ise sanılanın aksine hiç düşük değil.

Çocuk sahibi olma heyecanı yaşayan kadınları en çok üzen durumlardan biri de dış gebelik. Bu durum, döllenmiş hücrenin rahim dışında, genellikle fallop tüplerinde yerleşmesi ve ilerlemiş dahi olsa bebeğin yüzde 99 oranında kaybedilmesi sonucunu doğuruyor. Uzmanlar, adet gecikmesi ile birlikte kasıklarında ağrı yaşayan kadınların vakit kaybetmeden mutlaka bir kadın doğum uzmanına başvurması gerektiğinin altını çiziyor.

1- Dış gebelik nedir?

Döllenmiş yumurta hücresinin (zigot), rahmin dışında yerleşmesi ile oluşan duruma “dış gebelik” adı veriliyor. Uterus (rahim) dışı yerleşim,  çok büyük bir oranda fallop tüplerinde gerçekleşiyor. Tüm dış gebeliklerin fal- lop tüplerinde, özellikle de tüpün aınpuller kısmında ) yerleşiyor.

2- Dış gebelik nedenleri nelerdir?

Dış gebelik genellikle, tüplerin zarar görmüş olmasından ve enabriyonun rahim içinde taşınmasındaki bozukluktan kaynaklanıyor. Tüplerle ilgili olarak geçirilmiş bir cerrahi girişim, tubal sterilizasyon (tüplerin bağlanmış olması), daha önce dış gebelik geçirmiş olma, rahim içi araç kullanımı, anne karnında DES’e (dietilstilbesterol- eskiden düşük tehlikesinde gebeliği desteklemek için kullanılan bir ilaç) maruz kalmış olma, en önemli risk faktörleri olarak karşımıza çıkıyor.

Ayrıca; kısırlık, daha önceden pelvik iltihabı geçirmiş olma ve birden fazla cinsel partner, dış gebeliğin ortaya çıkmasında orta derecede ekili oluyor.

Düşük dereceli risk faktörleri arasında ise şu nedenler sayılabilir: Karın içini ilgilendiren başka cerrahi girişimler geçirmiş olma, sigara içme alışkanlığı, vajinal duş alışkanlığı ve ilk cinsel birlikteliğini 18 yaşından önce yaşamış olmak.

3-Dış gebelik hangi yaş grubunda görülüyor?

Dış gebelik, doğurganlık çağındaki tüm kadınlarda görülebiliyor. Dış gebelik gelişmesinde etkili olabilecek yaşam koşulları arasında, yukarıda adı geçen birden fazla cinsel partner varlığı, erken yaşta cinsel birliktelik, sigara içme ve vajinal duş alışkanlığı önem kazanıyor.

4- Dış gebeliğe nerelerde rastlanıyor?

Dış gebelik çoğunlukla tüplerde görülüyor. Bunun dışında, karın içinde, ovaryum (yumurtalık) üzerinde (ovaryal gebelik), rahmin köşesinde (kornual gebelik) ve rahim ağzında (servikal gebelik) da gerçekleşebiliyor. Dış gebelikler kendi kendine yok olabildiği gibi, tüpten batın içine düşük yapma ihtimali de mevcut. Dış gebelik, içinde geliştiği tüpün patlamasına da yol açabiliyor.

5- Dış gebelikle çocuk sahibi olmak mümkün mü?

Bu sorunun cevabı yüzde 99 oranında ‘ ‘Hayır”  Karın içindeki gebeliklerin oldukça büyüyebilmesine karşın, dış gebelik sonucunda normal bir bebeğe sahip olmak, neredeyse imkansız bir durum. Bebek, yüzde 99 oranında kaybediliyor.

6- Dış gebelik belirtileri nelerdir?

  1. Kasık ağrısı, adet gecikmesi,
  2. vajinal kanama,
  3. yorgunluk,
  4. halsizlik,
  5. gebelik belirtileri,
  6. parça düşürme ve tuvalete çıkmada zorluk çekme,

dış gebelik belirtileri arasında yer alıyor. Muayene bulguları arasında ise,

  • kasıklarda duyarlılık,
  • karında yaygın duyarlılık,
  • muayene veya ultrasonografi ile kasıklarda kitle saptanması,
  • rahimde büyüme,
  • tansiyon düşüklüğü ve ateş önem kazanıyor.

Bir kadının kendi kendine dış gebelik yaşadığını anlaması çok zor olmasına rağmen, adet gecikmesi yaşayan ve kasık ağrısı olan bir kadının, dış gebelik kuşkusu nedeniyle mutlaka ve en kısa zamanda bir kadın doğum uzmanına başvurması gerekiyor.

7- Dış gebelikte tanı yöntemleri neler?

Dış gebelik tanısı, son 20 yılda büyük bir ilerleme gösteriyor. Günümüzde, duyarlı BhCG (gebelik hormonu) ölçümleri ve gelişen “transvajinal ultrasonografi” teknolojisi sayesinde, dış gebeliğin erken ve doğru bir şekilde teşhis edilmesi mümkün oluyor. Doğurganlık çağında, vajinal kanaması ve alt kadran ağrısı olan bir kadının; öyle olmadığı kanıtlanana kadar ‘dış gebelik yaşadığının kabul edilmesi gerekiyor.

Diş gebelikte tanı yöntemleri

  • Muayene
  • Transvajinal ultrasonografi
  • Hormonal ölçümler (BhCG, progesteron, inhibin, Akreatin kinaz)
  • Kürtaj
  • Kuldosentez (Karın içindeki sıvının vajinal yoldan iğne ile çekilmesi) ve Laparoskopi olarak sınıflanıyor.

Bu yöntemlerden, belirli bir sıra dahilinde yararlanmak gerekiyor. Muayenede, dış gebeliği düşündüren başka olgular varsa, ultrasonografi tercih ediliyor.

Transvajinal ultrasonografi: Ultrasonografide, rahim içinde gebelik durumu gözlenmemesine karşın, kasık içinde kitle oluşturmuş dış gebeliğe rastlanabiliyor. Eğer varsa, karın içindeki kanama da görülebiliyor.

Hormon düzeyleri: Dış gebelik söz konusu olduğunda, BhCG adlı gebelik hormonunun düzeyi, hastanın gebelik haftası ile genellikle uyumlu olmadığı gibi, hastanın takibinde gereken normal artış hızını da gösteremiyor. Progesteron hormonu düzeyi de yeterince yüksek olmuyor.

Kürtaj: Kürtajla dış gebeliğin belirlenmesi yönteminde, rahim içinden alınan örneklerde gebelik dokusu aranıyor. Eğer dış gebelik durumu varsa, rahimden alınan bu örneklerde gebelik dokusu bulunamıyor.

Kuldosentez: Karın içindeki sıvının, vajina yolu kullanılarak iğne ile çekilmesi yöntemi olan ‘Kuldosentez’ ise, eğer karın içinde kanama varsa uygulanabilen bir yöntem olarak karşımıza çıkıyor.

laparoskopi: Günümüzde dış gebelik tespitinde “altın standart”, yani ‘en fazla yarar sağlayan yöntem’ olarak kabul edilen laparoskopide, optik bir aletle göbekten girilerek, batın içindeki görünüm ekrana aktarılıyor ve doğrudan izleniyor. Bu işlem sırasında, eğer şartlar uygunsa dış gebeliğin cerrahi tedavisi de gerçekleştirilebiliyor.

8- Dış gebelikte tedavi seçenekleri var mı?

Dış gebelikte farklı tedavi yöntemleri uygulanabiliyor. Bu yöntemleri şöyle sıralamak mümkün:

-Yalnızca bekleme

-Sistemik ilaç tedavisi

-Gebelik kesesi içine ilaç verilmesi

-Cerrahi müdahale (laparoskopi veya laparatomi-açık cerrahi)

Bekleme: Dış gebeliklerin yüz—eş de 15 – 20’sinde yalnızca bekleme ve izleme ile, gebeliğin                kendi kendini sınırlaması ve kaybolması mümkün oluyor. Batın içine doğru kanama yoksa, BhCG düzeyleri  1ooo mlU/ml’nin altındaysa,         kasıkta saptanan kitle 3 cm’den küçükse ve kitle içinde embriyo ve kalp atımı tespit edilmemişse, beklenebiliyor. Ancak hastanın, karın içine kanama riski açısından, yakından izlenmesi gerekiyor.

Sistemik ilaç tedavisi: Dış gebelik kitlesi 4 cm’den küçükse ve karın içine kanama belirtisi yoksa, ilaç tedavisi de denenebiliyor. Sistemik ilaç tedavisi olarak, ‘metotreksat’- kas içine enjeksiyon ya da ağızdan ilaç verilmesi yöntemi uygulanabiliyor.

Gebelik kesesi içine ilaç verilmesi: Yine bu yönteme benzer bir biçimde, gebelik kesesi içine doğrudan metotreksat, prostogladin F2, yüksek osmolaritede glikoz, potasyum klorür ya da serum fizyolojik, ultrasonografi rehberliğinde verilebiliyor.

Cerrahi müdahale: Cerrahi tedavide ise laparoskopi ya da laparatomi ile tüp kesilerek, içinden dış gebelik materyali alınıyor. Bu yönteme ‘salpingostomi’ deniyor. Veya tüp tamamen çıkartılıyor ki, buna da ‘salpinjentomi’ adı veriliyor. Özellikle patlamış ve karın içine kanama yapmış dış gebeliklerde, tüpün tamamen çıkarılması tercih ediliyor. Başarı açısından, açık cerrahi ile laparoskopi arasında belirgin bir fark bulunmuyor.

9- Tedaviye nasıl kapar veriliyor?

Bu tedaviler arasında seçim yapılırken çeşitli kriterler göz önünde bulunduruluyor. Hastanın genel durumu, gebelik kesesinin büyüklüğü, hormon ölçümlerinin düzeyleri ve karın içine kanama olup olmadığı, özellikle önem taşıyan kriterlerden.

Yöntem seçiminde, cerrahın deneyimi de Ön plana çıkıyor. Salpingostomi yapılan hastalarda, tüp çıkartılmamakla birlikte, dış gebeliğin yüzde 3 ile 9 arasında devam etme riski bulunuyor. Böyle durumlarda, hastaya metotreksat tedavisi yapılması öneriliyor. İlaç tedavisi ile salpingostomi karşılaştırıldığında, başarı şanslarının hemen hemen eşit oldüğü ortaya çıkıyor. Bu oran ise yüzde 80.

10- Tekrarlama riski söz konusu mu?

Dış gebeliğin tekrarlama riski oldukça yüksek. Bir kez dış gebelik geçirmiş kadınlar, hiç dış gebelik geçirmemiş kadınlara göre 6 ile 8 kat artan bir dış gebelik riski altında bulunuyorlar. Bu oran, daha önce geçirilmiş dış gebelik sayısı ile paralel olarak artabiliyor.

11- Dış gebelikten korunmak mümkün mü?

Dış gebelikten korunmak için, yukarıda belirtilen yaşam şartlarından uzak kalmak çok önemli. Cinsel partner sayısının fazlalığı, erken yaşta cinsel birliktelik ve vajinal duş alışkanlığı, önemli risk faktörleri arasında. Bunun dışında gebelik istenmeyen durumlarda, bilimsel korunma yöntemlerine başvurmak gerekiyor.

Önemle belirtilmesi gereken bir diğer nokta da, dış gebelik nedenleri arasında görülen rahim içi araç kullanımı yöntemi ile ilgili. Yapılan araştırmalar, rahim içi araç kullanan kadınlarda görülen dış gebelik oranının, hiç korunmayan kadınlarda görülen dış gebelik oranından daha düşük olduğunu gösteriyor. Bu yüzden “rahim içi araç dış gebeliğe yol açar” şeklinde bir sonuca varmak, son derece yanlış.

12- Dış gebelikte ne zaman doktora başvurulmalı?

Adet gecikmesi ve kasık ağrısı olan her kadının, dış gebelik kuşkusunu ortadan kaldırmak için hemen bir doktora başvurması şart. Bu yaklaşım, eğer varsa, dış gebelik tanısının daha erken konulmasını ve bu durumun en az zararla atlatılmasını sağlıyor. Ayrıca erken gebelikte, adet gecikmesini izleyen ay içinde, gebe kadınların ilk gebelik muayenelerine gitmeleri ve bu muayenede yapılacak bir transvajinal ultrasonografi ile, hem bebeğin sağlığının tespiti, hem de olası bir dış gebelik ihtimalinin ortadan kaldırılması gerekiyor.

Sağlıcakla Kalın.

#Yıldız Vermeyi Unutmayın!
[Toplam: 0 Ortalama: 0]
Değerli Ziyaretçimiz, aklınıza takılan sorulara hızlı bir cevap almak için, UZMANLARA VE ANNELERE SOR bölümünü, kullanabilirsiniz.
Aklınamı Takıldı? UZMANLARA VE ANNELERE SOR (Tıkla)
Instagramda Bizi Takip Edmek İçin (Tıkla)

Annemce Yazar Ekibi

Annemce yazar ekibi, kadın ve çocuk sağlığı, hamilelik, bebek sağlığı, kısırlık ve tüp bebek konularında tecrübe ve bilgi sahibi alanında uzman kişilerden oluşmaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı