Çocuk

Hiperaktivite ile Yaramazlığın Ayrımı Nasıl Yapılır?

Hiperaktif çocuklarda hem aşırı hareketlilik hem de dikkat eksikliği görülebilir. Bu problemi yaşayan çocuklar ya da büyüklerin hepsi aşırı hareketli olmayabilir. Hiperaktivite küçük yaşta başlar ve her yaş grubunda cinsiyete göre değişen farklı görüntülerde ortaya çıkar. Bir insana bakarken kaç yaşında, ne cinsten olduğuna, ne tür bir ortamda yaşadığına, kendisinden beklentilerin düzeyi, aile sosyo – ekonomik düzey gibi bir sürü faktör etkilidir.

Hiperaktivite birkaç şekilde görülür. Başlıca şekilleri aşağıdaki gibidir;

  • Salt dikkat eksikliği: Bu özellikle okul çağı kız çocuklarında görülür.
  • Hiperaktif dürtüsel grup (aşırı hareketli): Bu daha ziyade 3 – 6 yaş arasında görülür. Bir de okul çağı erkek çocuklarında da rastlanır.

Aşırı hareketli dürtüselle, dürtülerini kontrol etmekte zorlanan, aklına estiği gibi davranan, gözü karalıklar yapan kişiler kast edilir.

Hem dikkat problemi hem de dürtü kontrol sorunlarına karma grup denir. Buna ek olarak aşırı hareketlilikleri de söz konusudur. Problemin en belirgin olduğu zaman 6 – 9 yaş arasıdır. Bu dönemde çocuğun hareketleri ilk defa dikkati çeker. Çünkü ondan önce çocuğun üzerinde belli bir talep ya da belli bir disiplin oluşmadığı için ve beklentiler çok düşük düzeyde olduğundan çocuğun problemine dikkat edilme şansı olmaz. Yerinde belli bir süre oturmak, derste söz alarak konuşmak, başkasının sözünü kesmemek, çevreyi rahatsız etmemek gibi olaylar ancak bu dönemde dikkat çekmeye başlar.

Bu tip çocukların planlama ve organizasyonla ilgili ciddi sorunları olur yani zamanlarını kullanma, bir işi yaparken onu yapış sırası, öncelikleri tayin etme gibi konularda bazı zorluk çekerler. Bu sadece okul olmaz, bir yüzme kursu, yetişkin olanlarda trafikte otomobil kullanma da olabilir. Kural gerektiren durumlarda içlerinden gelen dürtülere kolay kapıldıkları için çocuklukta yaramazlık gibi gözüken davranışlara girebilirler.

Hiperaktivite Belirtileri Nelerdir?

  • Hiperaktif çocuk dikkatini ayrıntılara veremez. Okul ödevlerinde, işlerinde ya da diğer etkinliklerde dikkatsizce hatalar yapar.
  • Üzerine aldığı görevlerde ya da oyunlarda dikkatini sürdürmekte güçlük çeker.
  • Onunla konuşulduğunda çoğu zaman dinlemiyormuş gibi görünür.
  • Yönergeleri izleyemez ve okul ödevlerini, ufak tefek işlerini veya iş yerindeki görevlerini tamamlayamaz (karşıt olma bozukluğuna veya yönergeleri anlayamamaya bağlı değildir).
  • Üzerine aldığı görevleri ve etkinlikleri düzenlemekte zorluk çeker. Uzun süreli zihinsel uğraş gerektiren etkinliklerden kaçınır, bunları sevmez ya da bunlarda yer almaya karşı isteksizdir.   Dikkati dış uyaranlarla kolaylıkla dağılır.   Günlük etkinliklerde çoğu zaman unutkandır.
  • Çoğu zaman elleri, ayaklan kıpır kıpırdır ya da oturduğu yerde kıpırdanır durur.
  • Sınıfta ya da oturması beklenen diğer durumlarda oturduğu yerden kalkar. Aşın düzeyde koşuşturup durur ya da tırmanır.
  • Sakin bir biçimde boş zamanlarını geçirme, etkinliklere katılma ya da oyun oynama zorluğu vardır.
  • Çoğu zaman hareket halindedir ya da bir motor takılmış gibi davranır.
  • Çoğu zaman çok konuşur. Çoğu zaman sorulan soru tamamlanmadan cevabını yapıştırır.
  • Sırasını beklemekte güçlük çeker.
  • Çoğu zaman başkalarının sözünü keser ya da yaptıklarının arasına girer.
  • Çoğu zaman yarım kalmış bir etkinlikten ötekine geçer.
  • Sonuçlarını düşünmeksizin çoğu zaman fiziksel açıdan tehlikeli etkinliklerde bulunur.

Genetik özellikler söz konusu

Hiperaktivitenin genetik özellikleri olduğu gösterilmiştir. Böyle bir özellikle doğan çocuk uygun bir disiplin eğitimi almadığı zaman bu problemi dört dörtlük gösterir vaziyete gelir. Hiperaktif çocukların gösterdiği bazı standart belirtiler vardır. Örneğin yerinde duramamak, sürekli kıpır kıpır olmak, başladığı bir oyunu tamamlamakta zorluk çekmek, arkadaş ilişkilerinde genellikle hırçın ve geçimsizlik göstermek, sabırsızlık gibi belirtiler standart belirtilerdir.

Bunun dışında daha küçük çocuklar için sık sık karşı gelme gibi davranışlar da görülür. Okul çağı öncesinde çocuğun oyunu oynayışı, arkadaş ilişkileri, dikkatini uzun sürelerle sürdürememesi, hızla oyun iştahını tüketmesi dikkat çeker. Hiperaktif çocuk sabırsız ve hırçın olduğundan diğer çocuklar tarafından kabul edilmede zorlanır. Okul çağına geldiğinde ise bu problemler ders yapma, ödev yapma ya da yapamama gibi sorunlar şeklinde ortaya çıkar. Hiperaktif çocukların diğer akranları gibi davranışlarda bulunabilmeleri için ilaç tedavisi vardır.

İlaçlar çocuğun dikkat işlevlerini düzelterek, sınıf temposuna ayak uydurmasını sağlar. Psikolojik ve pedagojik destek ise öğrenme teknikleri ve problemlerin psikolojik destek etkileriyle başa çıkma konusunda etkili olur. Ailenin çocukla ilişkisinin düzenlenmesi de tedaviyi bütünler. Bu ögelerden herhangi birinin eksikliği tedaviyi başarısız kılar.

Okul, doktor, aile ve pedagog işbirliği olduğunda bir başarı elde edilebilir. Hiperaktif çocuğu olan aileler bir psikiyatri kliniğine veya özel bir psikiyatristte başvurabilir. Doktor seçiminde hiperaktif çocuklarla çalışma tecrübesi olan bir doktor, bu bir psikolog, bir psikiyatrist veya pedagog olabilir, seçmeleri doğru olur.

Sağlıcakla Kalın.


Aklınamı Takıldı? UZMANLARA VE ANNELERE SOR (Tıkla)
Instagramda Bizi Takip Edin ! (Tıkla)
Ay Ay Bebek Gelişim Evreleri

Annemce

Annemce yazar ekibi, kadın ve çocuk sağlığı, hamilelik, bebek sağlığı, kısırlık ve tüp bebek konularında tecrübe ve bilgi sahibi alanında uzman kişilerden oluşmaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu