Çocuk

Çocukların Okula Uyum Süreci

Eğitim öğretim evresinin başlaması ülkemizde her çocuk için zorunluluktur. Bu süreç bilgi düzeyleri ve bir takım sosyal, psikolojik ve bilimsel evreler için gerekli bir dönemdir. Çocukların okula uyum süreci evresine nasıl adapte olacağı, öğrenme, bilgi edinme ve motor faaliyetlerinin nasıl gelişeceği gibi bireyin farkındalığını yaratacak olan konular süreçten önce değerlendirilmesi gereken önemli noktalardır.

Fakat bu yazımızda asıl üzerinde duracağımız nokta; tüm bu evrelere çocuğun nasıl uyum sağlayacağı ve bu konu da ebeveynlere, okul yönetimi, öğretmen ve çevreye düşen görevlerin neler olması gerektiğidir.

Okula uyum süreci öncelikle çocuğun doğumundan okula başlayacağı ilk güne kadar ailenin göstereceği özveriye bağlıdır.

Okula Uyum Süreci Döneminde Çocuklara Nasıl Yaklaşılmalıdır?

Çağdaş toplumlarda çocukların aile dışına çıkıp sosyalleşebildiği ilk çevre okuldur. Çocuklar (zorunluluk olmadığı için) anaokuluna verilmeden ilkokul birinci sınıftan da okul hayatına başlayabilirler. Fakat okul öncesi eğitim, zorunlu eğitim olarak da bilinen ve çocukların geleceğini şekillendirecek olan ilk ve orta öğretime geçiş sürecinde onların adaptasyonunu olumlu yönde etkileyecektir.

Okul öncesi eğitim sürecinde, özellikle aileye bağımlı çocuklar oyuncaklar, etkinlikler ve oyunlarla okul hayatına daha hızlı adapte olabilirler (farklı bir psikolojik ya da fiziksel sorun yoksa). Okul öncesi eğitim almayan çocuklar direk ilkokula başladıklarında, sadece eğitim odaklı olarak okul sürecine dahil olacaklarından ve dersleri sabit olarak dinlemek zorunda olduklarından, bu onlara zor gelebilir.

Bu zorluğun yanında sosyal çevre ile ilk defa tanışmasının vermiş olduğu şaşkınlık, öğretmenlerin ister istemez gösterebileceği tepkiler, okul ve ev arasındaki sürecin uzunluğu gibi durumlar da çocuktaki adaptasyon sürecini olumsuz olarak etkileyebilir.

Bu evrede büyük görev yine aileye düşmektedir. Aile, çocuğun ev ortamını ona okulu sevdirecek şekilde düzenleyebilir. Ev de çocukla o gün yaptıkları konuşularak, düşünceleri sorulabilir. Özellikle birinci sınıfta çok zorlanacağı için ev ödevleri ya da extra çalışma konusunda baskı yapılmamalıdır. Okulun faydaları ve gerekliliği, çocuğun yaşına uygun olarak belki oyun şeklinde aktarılabilir.

Çocuklarda psikolojik ve fiziksel gelişimin doğru seyredebilmesi için, onlara belirli bir alan yaratmalısınız. Çocuk bu alanda kendine olan güvenini kazanacak ve aile bireylerinin yanında olduğunu bilecektir.

Anne ve baba bunun bilincinde olmalı ve çocuklara sınırların olduğu düşüncesi küçük yaşta öğretilmelidir. Bu şekilde verilen eğitimde, çocuklar okula başladığında okul kurallarına uymakta zorluk yaşamazlar.

Okula Uyum Süreci ve İlk Hafta Sendromu

Okula Uyum Süreci ve İlk Hafta Sendromu
Okula Uyum Süreci ve İlk Hafta Sendromu

Okula uyum süreci çocukların hemen hemen hepsinde ilk hafta da kendini belli edecektir. Okul ile ilgili düşünceleri, görüşleri, okulu ne kadar sevip sevmeyecekleri ilk hafta içerisindeki, öğretmen, okul yönetimi ve arkadaşları tarafından şekillendirilecektir. Bu süreçte ailenin çocuğu iyi gözlemlemesi ve gerekli müdahaleleri yapabilmesi önemlidir. Çocukların okulun ilk birkaç gününde yanında olunmalıdır, bu durum okula uyum süreci aşamasını kolaylaştıracaktır.

Okul öncesi eğitim almamış çocuklarda, motor fonksiyonlarda yetersizlik, sosyal açıdan çekingenlik, duygusal olarak içine kapanık bir yapı görülebilir. Bundan ziyade ilkokula başlangıç süreci de sorunlu geçebilir ki bu da öğrenme sürecini oldukça baltalayacaktır.

Buna bağlı olarak, okul ile ilgili sorumluluklarını yapmada isteksiz olabilir veya yapmazlar, bu durumda okul fobisi de denilen psikolojik sorun ortaya çıkabilir.

Okula gitmekten çekinen ya da korkan çocuklarda genelde, fiziksel rahatsızlık belirtileri görülür ya da onlar herhangi bir yerinin ağrıdığını söylerler veya ruhsal olarak anormal görülebilirler. Bu gibi durumlar çocuğun eğitim öğretim süreci açısından önemlidir. Öncelikle bu gibi problemleri sınıf ve rehberlik öğretmenleri ile görüşerek gerekirse, pedagojik destek almaya çalışın.

Okul sadece, bilimsel olarak eğitim verilen ve bunlarla ilgili sınavlar yapılan bir eğitim birimi değildir. Okul çocuk açısından, sosyalliğin, genel ahlaki kavramların, çevresine, doğaya ve canlılara olan sorumluluklarının ve bunlar gibi birçok sosyolojik ve psikolojik değerlerin gösterildiği bir eğitim öğretim kurumudur.

Okul hayatında, en iyi öğrenilen konu sosyalliktir. Çocuk, okuldaki çevresi ile sosyal açıdan paylaşımda bulunduğu sürece, özgüveninin de gelişimi ile birlikte, gelecekte karşılaşacağı sorunlarda çözüm üretebilecek yeteneği de geliştirecektir.

Çocukların okula uyum sağlaması demek, paylaşmayı, dayanışmayı, rekabeti, kıskançlık, vb. duygu ve davranışlarla tanıması ve kontrol altına almasını öğrenmesi demektir.

Çocukların Ders Çalışma Problemi

Çocukların Ders Çalışma Problemi
Çocukların Ders Çalışma Problemi

Okula uyum süreci içerisinde en çok dikkat çeken sorunlardan birisi de ders çalışma ve ev ödevlerine karşı isteksizliktir. Ailelerin okula adaptasyon sürecinde ders konusunda çok fazla baskı yapmaması gerekliliğinin yanında dersleri konusunda onlara destek olmaları da önemlidir. Fakat toplumumuzda bu durum biraz yanlış anlaşılmıştır.

Çocuklarınızın ödevlerini siz değil kendilerinin yapması gerekir. Bilmedikleri takıldıkları yerlerde yardımcı olabilirsiniz. Örneğin; bir problem çözerken, problemi çözmek yerine benzer bir problem yazıp onun üzerinden açıklamanız ve kendi sorumluluğu olan problemi de ona bırakmanız öğrenme ve pekiştirme açısından daha uygun olacaktır.

Fakat çocukla tüm ödevi oturup kendiniz yaparsanız bu durum çocuğunuzun öğrenme ve özgüven kavramlarına zarar verecek ve aile içi ilişkileri de bu şekilde zarar görecektir.

Çocukların Okula Hazır Olup Olmaması

Çocukların kendi kendilerine yetebilmeleri önemlidir. Tuvalet ihtiyaçlarını kendilerinin sorunsuzca karşılayabilmeleri gibi aileden öğrenecekleri becerilerini yardımsız yapabilmeleri adaptasyon süreci için önemlidir.

Çocukların duygusal sosyal becerilerinin okula bağlamaya uygun olması önemlidir.

Çocukların aile içerisinde sınır ve kuralları öğrenmiş olmaları ve uyum sağlamaları önemlidir.

Çocuklara, çevresinde başka insanların da olacağı ve onlarında öncelikleri olacağı için, belirli bir uyum ve sıra içerisinde hareket etmesi ve hoşgörülü olması gerekliliği öğretilmelidir.

Yeni eğitim basamağına geçişlerinde çocukların okula uyum süreci kaygılarını anlayan, bunlara yönelik çözüm bulmaya çalışan, bu süreçte çocuğuna destek olan aileler, çocukları için önemli bir alt yapı hazırlamış olurlar.

Ailelerin çocuklarıyla okul hakkında konuşmaları, değişen rutinleri ile ilgili bilgiler vermesi, sosyal becerilerini ve temel sorumluluk duygularını geliştirmeye çalışmaları çok önemlidir.

Geçiş yapılan eğitim kademesinde yabancılık çekmeyen, yeni ortama kolayca uyum sağlayan, arkadaşlarıyla iyi ilişkiler kurabilen ve kendisine verilen sorumlulukları yerine getiren çocuklar, “okula hazır çocuk” olarak ifade edilmektedir.

Sağlıcakla Kalın.


Aklınamı Takıldı? UZMANLARA VE ANNELERE SOR (Tıkla)
Instagramda Bizi Takip Edin ! (Tıkla)
Dertleşmek İstiyorsan Aramıza Katıl ! (Tıkla)

Annemce

Annemce yazar ekibi, kadın ve çocuk sağlığı, hamilelik, bebek sağlığı, kısırlık ve tüp bebek konularında tecrübe ve bilgi sahibi alanında uzman kişilerden oluşmaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu