Çocuk

Çocuklarda Tuvalet Eğitimi İçin Doğru Zamanlama Çok Önemli

Çoğu anne, çocuğuna oturak alışkanlığı kazanması için baskı yapar. Bu ise mevcut durumu iyileştirmez daha da kötüleştirebilir. Tuvalet eğitimini verebilmeniz için çocuğunuza karşı sabırlı ve anlayışlı davranın, çünkü ancak onu izleyerek tuvalet eğitimi için doğru zamanda olduğunu anlayabilirsiniz.

Başlangıçta genç anne ve babaların aklında çocuklarının tuvalet eğitimi yoktur. Ancak, zamanla hazır bez masraflarının hiç de az olmadığını fark ettiklerinde ve bebek büyüdükçe alışveriş torbasını sürekli hazır bez paketleriyle doldurmaktan bıktıklarında, kirli bezlerle dolu çöp kovasından bir an önce kurtulmak isterler. Hele hele bez yıkamak zorunda kalan anneler için bu durum daha çekilmezdir. Ancak anne babalar bu konuda aceleci davranmamalıdırlar.

Baskılar çocuğun oturak alışkanlığı kazanmasını geciktirir

Anne ve baba, sıkça şu soruyla karşılaşır: “Bezden hala kurtulamadınız mı?”. Aslında genellikle anneler birbirlerine bu soruyu sorarak, aralarında bir yarışma ortamı yaratırlar. Çoğu zaman babaanneler, teyzeler ya da yaşlı komşular, “Benim çocuğum daha 1 yaşındayken tuvaletini tek başına yapabiliyordu”, diyerek genç annelere baskı yaparlar. Oysaki bu baskılardan etkilenen annenin çocuğa yapacağı zorlamalar olumsuz sonuçlar doğurur. Bu konuyla ilgili olarak yapılan araştırmalar, zamanından önce tuvalet eğitimine başlanan çocukların, çok daha uzun süre altlarını ıslattıklarını göstermiştir.

Çocuklarda tuvalet eğitimi için doğru zaman geldi mi?

Tuvalet eğitiminin ne zaman başlanacağına ilişkin bir kural yoktur. Doğru zamanlama çocuğun hem fiziksel, hem de psikolojik olarak hazır olmasına bağlıdır. 12. aya kadar hiçbir çocuk mesane ve bağırsaklarını istemli olarak kontrol edemez. 12. – 18. aylarda ise çok azı kontrol edebilir. Çoğu çocuk 18 – 24. aylarda tuvalet alışkanlığı için hazır olabilir. Bazı çocuklar ise 30. aya kadar eğitilemez.

Tıpkı emekleme, yürüme ve konuşmada olduğu gibi her çocuğun farklı bir tuvalet gelişim süreci vardır. Bazı çocuklar 2 yaşında, bazıları ise 4 yaşında tuvalet eğitimini tamamlayabilir. Araştırmalar, annesi tarafından sıklıkla ve zorla oturağa oturtulan, gece tuvaletini yapması için uyandırılan çocukların ortalama 28 aylıkken bezden kurtulduklarını göstermiştir. Bu araştırmaların asıl ilginç yanı ise, hiçbir eğitim almayan diğer çocuk grubunun da, yalnızca kardeşinin ya da anne ve babasının tuvalette ne yaptığını gözlemleyerek bezden kurtulmasıdır.

Çocuk, mesane ve bağırsak kaslarını istemli olarak kontrol edemediği sürece tuvalet eğitimi yapılamaz. Bunun yanında, oturağı kullanmayı bilmesi, tuvalete gidebilmesi ve hızla külotunu indirebilmesi de gereklidir. Çocuğun tuvalet eğitimi için doğru zamanın geldiği onun verdiği bazı sinyallerle anlaşılır. Bunlar:

  • Çocuğun altı gündüzleri iki saatten daha uzun süre ve uyandığında kuru olmalıdır.
  • Bağırsak hareketleri düzenli ve günün belirli saatlerinde olmalıdır.
  • Yüz ifadesi, hareketleri ya da konuşmasıyla hemen tuvaletinin geldiğini belli etmelidir.
  • Basit emirleri yerine getirebilmelidir.
  • Tuvalete gidip geri gelebilmeli, soyunabilmeli ve giyinebilmelidir.
  • Kirli bezden rahatsız olup değiştirilmesini istemelidir. Oturak ya da tuvaleti kullanmayı istemelidir.
  • Külot kullanmak istemelidir.

Anne, babasının ve büyük kardeşlerinin peşi sıra tuvalete giderek, orada ne yaptıklarıyla ilgilenmesi de doğru zamanın geldiğinin bir işaretidir. Bazı çocuklar ise büyüklerin bezlenmediklerini fark ettiklerinde bezlenmek istemezler. Çocuk bütün bu işaretleri göstermeye başladığında, tuvalete alıştırılmalıdır.

Tuvalet eğitimi ne zaman ertelenmelidir?

Fiziksel özelliklerin yanında çocuğun psikolojik olarak da eğitime hazır olması gerekir. Çocuk öğrenmeyi kendisi istemeli ve uyum göstermelidir. Korku gösterir ya da itiraz ederse tuvalet eğitimi bir süre ertelenmelidir. Ayrıca evdeki stres de tuvalet eğitimini olumsuz etkiler. Aşağıdaki durumlarda tuvalet eğitimi belli bir süre ertelenmelidir.

  • Aile yeni taşınmış ya da taşınacaksa,
  • Yeni kardeş doğmuşsa veya birkaç hafta içerisinde doğması bekleniyorsa,
  • Evde ölüm, ağır hastalık, anne baba ayrılığı gibi ciddi üzüntüye neden olan olaylar varsa.

Çocuklar belli süreçlerden geçmeli

Çocuklar yukarıda kısaca değindiğimiz belirtileri göstermeden önce belli gelişim süreçlerinden geçmelidirler. Bu süreçler:

  • Çocuk, bağırsak – mesane sinir ve kaslarını kontrol edebilmelidir. Bu gelişme de ancak 18. aydan itibaren gerçekleşir. Daha önceki aylarda bezler sıkça değiştirilmelidir.
  • Çocuk bağırsağındaki basınçla, karnındaki gurultuları birbirinden ayırt etmelidir. Ayrıca tuvalete ya da oturağa yetişebilmesi için zaman kavramının gelişmesi de gerekir.
  • Çocuk neden tuvalete gitmesi gerektiği konusunda bilinçlendirilmelidir. Onunla konuşarak, tuvalete gitmeyi çocuğa cazip bir hale getirmek mümkündür. Çocuk, bu şartlar gerçekleşmeden bezden kurtulamaz.

Bu nedenle tuvalet eğitimine erken başlayan anneler, umduklarını bulamazlar. Altını ıslatan okul çağı çocuklarında yapılan araştırmalar, çocukların çoğunun 18. aydan önce anneleri tarafından zorla oturağa alıştırılmaya çalışıldığını göstermiştir. Altını ıslatmayan çocukların ise 2 yaşından sonra kendiliğinden oturak alışkanlığını kazandıkları gözlenmiştir.

Çocuğa sabırlı davranın

Her anne ve baba, mutlaka diğer anne babalardan çocuklarının, daha yürümeden tuvalet eğitimini tamamladıklarını duymuştur. Başarılı bir eğitim ve erken gelişme olarak algılanan bu olay, aslında geçicidir. Bu, sadece anne babaların çocuğun ritmini gözlediklerinin ve onu kontrol edebildiklerinin belirtisidir. Çocuğun oturağı kullanabilmesi, bağırsaklarını istemli kullandığı anlamına gelmez. Zaten çocuk belli bir yaşa gelmeden oturak ve bez ayrımı yapamaz. Çocukların bezden kurtulabilmeleri için ilgi, sevgi, sabır ve anlayışa ihtiyaçları vardır.

Çocuğa tuvalet eğitiminde nasıl yardımcı olabilirsiniz?

Tuvaletin kapısını açık bırakın

Çocuk gelişiminde taklitler önemli bir rol oynar. Bu nedenle tuvalete gittiğinizde kapıyı açık bırakın. Böylece çocuğunuz tuvaletin niçin kullanıldığını daha kolay anlayabilir.

Seçimi çocuk yapmalıdır

Bazı çocuklar tuvalet eğitimine oturakla başlamayı tercih ederler. Çünkü, çocuk bu şekilde dışkısını görebilir. Anne ve babaların, bu atıkların hiçbir işe yaramadıklarını ve vücuttan mutlaka atılmaları gerektiğini açıklaması, onların oturağı daha kolay kabullenmelerini sağlar. Oturağın avantajlarından biri, çocuğun rahatça oturabileceği bir yükseklikte olması ve dolayısıyla düşme tehlikesi taşımamasıdır. Bazı çocuklar da tıpkı yetişkinler gibi tuvaleti kullanmayı tercih edebilirler. Bu durumda klozet üzerine yerleştirilen küçük plastik kapaklar kaza olasılığını azaltır.

Çocuğu fazla giydirmeyin

Çocuğun kendi kendine tuvalete gidebilmesi için giysilerinin kolay çıkarılabilir olması gerekir. Bahçıvan pantolonlar, çok düğmeli giysiler ve külotlu çoraplar onun tek başına soyunmasını güçleştireceğinden, altına kaçırmasına neden olabilir.

Sabırlı olun

Çocuklar arada sırada oyunu yarıda bırakamadıklarından altlarını ıslatabilirler. Böyle durumlarda anne babalar çocuğa anlayış göstermeli ve sabırlı davranmalıdırlar.

Sağlıcakla Kalın.


Aklınamı Takıldı? UZMANLARA VE ANNELERE SOR (Tıkla)
Instagramda Bizi Takip Edin ! (Tıkla)

Annemce

Annemce yazar ekibi, kadın ve çocuk sağlığı, hamilelik, bebek sağlığı, kısırlık ve tüp bebek konularında tecrübe ve bilgi sahibi alanında uzman kişilerden oluşmaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu