Çocuk

Çocuğumuzun Karar Verme Becerisini Nasıl Geliştirebiliriz?

Biz yetişkinler, sık sık yaşadığımız için karar vermenin güçlüğünü çok iyi biliyoruz. Bu akşam acaba dolma mı pişirsek, ızgarada et mi? Ya da önemli bir toplantıya acaba pantolon ceketle mi gitsek, etek ceketle mi? Belki bunlar küçük ayrıntılar. Ancak her zaman birini tercih etme durumunda kalıyoruz. Bazen de kendi seçiminiz olduğu halde, aklımızı bir “Acaba?” kurcalayabiliyor. Bu ise, kişinin kendini huzursuz hissetmesine neden oluyor.

Biz yetişkinler bile “karar verme” konusunda bu kadar zorluk çekerken, çocuklarımızın bunu yaşamaları ve zaman zaman gözyaşlarına boğulmaları aslında ne kadar normal, değil mi?

Muzlu süt mü, yoksa portakal suyu mu? Kedili çoraplar mı, yoksa tavşanlılar mı? Bunların arasından birini seçmek, 2 yaşındaki bir çocuk için oldukça zor. Önce ondan, büyümesini, bazı şeylerden vazgeçmesini bekliyoruz, sonra da seçme hakkı veriyoruz. Bu şekilde, sürekli çocuktan bir şeyler istememiz, onun şaşırmasına ve sinirlenmesine neden oluyor. Çünkü kendini seçeneklerin arasında sıkışmış hissediyor. Özellikle de bu seçeneklerin sayıları arttığında, durum kontrolden çıkıyor.

2 yaş civarındaki çocuklar, kararlarını kendi başlarına verdiklerinde, bundan büyük bir gurur duyuyorlar. Sonuçta, kendi mantıkları ile aldıkları kararların uygulanmasının, güzel bir olay olduğunu öğreniyorlar. Ancak yine de seçim yapmak, elemek ve karar vermek, bu yaştaki çocuklar için büyük bir yük olabiliyor. Bu durum, henüz onların ‘karar vermenin’ ne demek olduğunu tam olarak algılayamamalarından kaynaklanıyor.

Çocuğunuza, seçme hakkı verin

Küçük çocuklar, kahvaltıya oturduklarında istediklerini seçebiliyorlar. Ancak, bu karardan hemen sonra vazgeçip başka bir şey istemeleri de kaçınılmaz oluyor. Çocuğa, masada birçok seçenek sunuluyorsa, o zaman tek tek hepsinin tadına bakmak istiyor. Ne yazık ki, bu durum da anne baba sinirlerini bozabiliyor ve çocuğun denemeye devam etmesine izin verilmiyor.

Uzmanlar: “Ailelerin çocuklara seçim arat hakkı vermeleri; çocukların ciddiye alındıkları ve önemli olduklarını hissetmelerini sağlıyor.” açıklamasında bulunuyor ve şöyle devam ediyor: “Çocuğunuzun karar vermeyi öğrenmesini amaçlıyorsanız, o zaman bunu onun imkânlarını zorlamayacak şeylerle yapmasına yardımcı olmalısınız. Ancak, 2 yaşındaki bir çocuğun, neleri yapıp yapamadığını bilmek de, tabii ki pek kolay değil. Çünkü 2 – 3 yaşlarındaki çocuklar, ani kararlar veriyorlar. Kararlarında ise, özellikle aşırı göze batan eşyalar etkili oluyor.

Yetişkinler, her gün kendileri ile ilgili binlerce karar alıyorlar. Tüm bu kararlar, aslında bazı mantık zincirlerine dayanarak alınıyor. Oysa 2 – 3 yaşlarındaki çocuklar, bu mantık dizisini henüz bilmediklerin, doğru karar verebilmeleri çok güç. Bunu öğretmek içinse bazı noktalara dikkat etmek gerekiyor.

Çocuğunuza Sabır Göstermeniz, Onun Tercih Yapmasını Kolaylaştırıyor

2 yaşındaki bir çocuğun karar vermesini beklemek için, her zaman yeterli zamanınız olmayabilir. Daha, “Dondurmanı çilekli mi, muzlu mu istersin?” demeye kalmadan; çocuğunuz elindeki kaşıkla dondurmaların ikisine birden dalabilir. Çünkü karar vermenin zaman alıcı ve sıkıcı olduğunu düşünür. Bu nedenle de, kararların anne ya da b rafından verilmesini isteyebilir.

Ailelerin, bir yere giderken yanına alacakları konusunda, çocuğa yardımcı olmaları gerekiyor.

Eğer çocuk kumla oynamak için çocuk parkına gitmek istiyor ve yanında araba götürmeyi uygun buluyorsa, hemen baba ya da anne karar vermesinde ona yardımcı olmalı. Çünkü 2 yaşındaki bir çocuk, kumda araba ile oynamanın eğlenceli olup olmadığını bilemez. Eğer ısrarla oyuncağı istiyorsa, o zaman onun seçtiği oyuncağın yanında bir şey daha alabileceğini söyleyerek, kararına saygı göstermiş olursunuz. Bu kez kumda oynamaya uygun birkaç oyuncağı çocuğunuzun önüne koyarak, bunlar arasından birini seçmesini isteyin ve parka bunu da götürün. Çocuğunuz kumda arabası ile oynamaya başladığında, arabanın yürümediğini ve kumda bununla oynanamayacağını kendisi yaşayarak görecektir. Bir şiire sonra diğer oyuncağı eline alıp oynadığında, onunla ne kadar rahat oynandığını ve kum için bu oyuncağın son derece uygun olduğunu fark edecektir. Böylece çocuğunuz, bazı şeyleri yaşayarak öğrendiği için tercih yaparken tecrübelerinden yararlanacaktır.

Bazı isteklerinden vazgeçebilmeli

Anne baba, çoğu zaman çocuğun vereceği önemli kararlarda, onu yalnız bırakıyor, böylece onun aldığı kararda, kendileri sorumluluk üstlenmemiş oluyorlar. Çocuk doğal olarak, kendi ayakları üzerinde duramıyor ve kendi iradesiyle karar verme konusunda zorlanıyor.

Bu nedenle 2 – 3 yaşlarındaki çocukların psikolojik baskı altında kalmamaları ve anne babaların, onlara yardım elini uzatması gerekiyor. Pedagog Nurten Öncel, çocukların öncelikle küçük konularda karar vermeye başlamaları gerektiğini savunuyor ve bunu şu şekilde açıklıyor:” Çocuğun temel ihtiyacının mutlaka anne baba tarafından verilmesi gerekiyor. Örneğin: Çocuk mutlaka ekmek yemelidir. Bu nedenle, ekmek yememe gibi bir tercih yapmasına imkân ve Aksi halde çocuk, tek yönlü beslenebilir.

Bu da gelişimini engeller. Çocuk, seçimini çok önemli olmayan, küçük şeyler için yapabilir. Örneğin resim yaparken, mavi kalem yerine kırmızı tercih edebilir. Böylece, tercih yaparken ona bir ölçüde kolaylık sağlamış olur ve tercihlerini nasıl yapması gerektiğini öğretebilirsiniz.

Sağlıcakla Kalın.

#Yıldız Vermeyi Unutmayın!
[Toplam: 0 Ortalama: 0]
Değerli Ziyaretçimiz, aklınıza takılan sorulara hızlı bir cevap almak için, UZMANLARA VE ANNELERE SOR bölümünü, kullanabilirsiniz.
Aklınamı Takıldı? UZMANLARA VE ANNELERE SOR (Tıkla)
Instagramda Bizi Takip Edmek İçin (Tıkla)

Annemce Yazar Ekibi

Annemce yazar ekibi, kadın ve çocuk sağlığı, hamilelik, bebek sağlığı, kısırlık ve tüp bebek konularında tecrübe ve bilgi sahibi alanında uzman kişilerden oluşmaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı