Çocuk

Çocuğum Kekeme Ne Yapmalıyım?

Konuşmaya yeni başlayan çocuğunuzun, heceleri ya da kelimeleri tekrarlaması kekemelik belirtisi midir? Böyle bir durumda anne baba olarak ne yapmalısınız? Öncelikle şunu bilmelisiniz ki, çocuğun dil öğrenme süreci içindeki her kelime ya da hece tekrarı kekemelik belirtisi değildir. Dünya üzerinde her yüz çocuktan birinde görülen kekemelik, bir konuşma bozukluğudur ve konuşmanın akıcılığının, konuşanın kendisi tarafından kesilmesiyle oluşur. Bu kesilmeler hece veya kelime tekrarı şeklinde olabilir. Bunlara ek olarak çocuk konuşma sırasında belli bir gerginlik ve mücadele içerisindedir.

Konuşma sırasında el, göz ve beden hareketleri tarzında istemsiz hareketler ortaya çıkabilir. Kekemelik sürekli yaşanan bir durum değildir. Çocuk, söylemesinin güç olduğunu düşündüğü kelimelerde veya telefonla konuşurken ya da alışveriş yaparken kekemelik reaksiyonu yaşayabilir. Bazı kekemelik durumlarında kişi söyleyemediği kelimenin yerine başka kelimeler koyar veya fazladan cümleye kelime ekler.

Kekeme çocukların ailelere düşen görevler

Ailenin davranışları, kekemeliği önleyici ve koruyucu olabilir. Çocuklar dil edinme süreci içerisinde, karışık cümleler kurmaya çalışırlarken kelime tekrarı ve duraklama gibi konuşma bozuklukları gösterirler. Bu duruma 2 ile 5 yaş arasında daha sık rastlarız. Bu çok doğal bir durumdur ve normal dil gelişiminin bir aşamasıdır. Ama bazen aile birden bire heyecana kapılarak durumu kekemelik olarak değerlendirebilir.

Ailenin içerisine düştüğü bu kaygı, çocuğa yansıdığı zaman ortaya gerçekten kekemeliğe neden olabilecek sonuçlar çıkabilir. Kekemeliğin asıl nedeni kişinin kendi konuşmasına karşı duyduğu negatif duygular, konuşmasının iyi olmadığı kaygısıdır. Bu nedenle okul öncesinde çocuğun ailesine ve öğretmenlerine pek çok görev düşer. Öğretmenin anlayışlı olması, sınıf içerisinde çocuğu küçük düşürecek kelimelerden kaçınması ve bu durumun doğal olduğunu çocuğa anlatması gerekir.

Öğretmeninden gelen pozitif yaklaşım çocuğu olumlu yönde etkileyecektir. Aynı şekilde ailede çocuğun kendisine karşı olan güvenini kaybetmemesi için elinden geleni yapmalı, ev içinde huzurlu bir ortam yaratmalıdır. Çocuğa konuşmasında bir problem olmadığı ve bu sorunların geçici olduğu anlatılmalıdır. Bu konuyla ilgili çok sık kullanılan “Kekemelik çocuğun ağzında değil, dinleyenin kulağında başlar” diye bir söz vardır. Çocuk konuşurken hafif duraksamalar geçiriyorsa, bunu fark etmeden geçer gider ama ailesi çocuğun kekeme olduğunu düşünüp kaygı yaratırsa, çocuğa gerçekten zarar verebilir.

Kekemeliğin nedenleri

Kekemeliğin çeşitli nedenleri olabilir. Birinci neden, anne ve babadan alınan kekemeliğin genetik özelliğidir. Bu yüzden kekemelik aile geçişlidir. Ama bu nedenler, çevre koşulları ve öğrenme ile ilgili olumsuzluklar söz konusu olursa ortaya çıkar. Çevrenin ve ailenin pozitif yaklaşımlarıyla sorun ortadan kalkabilir.

Peki kekemeliğin tedavisiyle ilgili neler yapılabilir ?

Uzmanlar, bu konuda şunları söylüyor: “Ben bana gelen aileleri öncelikle rahatlatmaya çalışırım.” Çünkü okul öncesi çağda kekemelik özelliği gösteren çocuklara yapılabilecek en büyük yardım, ailelerini rahatlatmakla başlıyor. Anne babalara, “çocuklarına nasıl davranacaklarını” anlatmak gerekiyor. Anne ve baba, çocuklarını dışlayan bir davranış içerisine girerlerse, bu olumsuz tavır çocukta daha ağır konuşma bozukluklarına neden olabilir. Böyle ailelere, gerekirse psikolojik yardımda bulunulmalıdır.

Ailelerin yaptığı bir başka yanlış ise, çocuk bir kelimeye takıldığında annenin onu düzeltmeye çalışmasıdır. Böyle bir durumla karşılaşıldığında anne o kelimenin yerine başka bir kelime önerebilir örneğin; “sandalyeyi söylemek zor geliyorsa, iskemle diyebilirsin” gibi… Anne böyle davranarak çocuğu rahatlatmalıdır.

Ailenin çocuk konuşmaya başladığında gergin tavırlar içerisine girmesi de olumsuz sonuçlar yaratabilir. Bu kaygı bazen o kadar gelişir ki, çocuk kekemelik reaksiyonu gösterdiğinde aile gerilir ve konuşması düzeldiğinde birden rahatlar. Ailenin gösterdiği bütün bu davranışları çocuk hisseder ve kendi konuşma davranışına karşı güvenini kaybeder. Konuşma terapisti Ayşegül Turan bu konuda: “Eğer çocuğunuz kekeleme reaksiyonu gösterirse, konuyu değiştirerek fıkra anlatın, okuma yapın, şarkı söyleyin ve asla çocuğunuz yorgun olduğu zamanlarda konuşması için zorlamayın” şeklinde ailelere tavsiyede bulunuyor.

Çocuklarda kekemelik tedavisi

Kekemelik genelde on yaşına kadar rastlanan bir konuşma bozukluğudur. On yaşından sonra kekemelik reaksiyonu gösteren çocuğa fazla rastlanmaz. Eğer çocuk ailenin ve kendisinin gayretleriyle on yaşına kadar kekemeliği atlatamıyorsa o zaman çeşitli rehabilitasyonlara başvurmak gerekir. On yaşından önce çocuğa konuşma terapisi yapılması doğru değildir.

Ancak oyun grubuna katılarak, grup terapisi yaptırılabilir. Grup terapisi sırasında çocukta belirleyici bazı özellikler meydana çıkabilir ve bunlar değerlendirmeye alınabilir. Rehabilitasyon çeşitli yönlerden yapılabilir. Öncelikle çocuğun psikolojik zorlukların üstesinden gelmesi için konuşma terapisi uygulanır. Bu terapide çocukta gerginlik yaratıcı temaların psikoterapi ile çözümlenmesine çalışılır. Bu uygulama sırasında çocuğu olabildiğince konuşturmak, cesaretini artırmak gerekir.

Ergenlikten sonra ise tam anlamıyla bir klinik çalışması yapmak gerekir. Bu çalışmaların hepsi kişinin kendi kekemelik davranışı üzerinde kontrolünü geliştirmeye yöneliktir. Örneğin danışan kişiye isteyerek kekemelik yapması veya okurken özellikle kekemelik davranışı göstermesi istenebilir. Ayrıca kekemelik reaksiyonu gösteren çocuklarda konuşurken tıkanma ve zorlanmalar oluşacağından düzenli solunum egzersizleri teknikleriyle de kişiye yardımcı olunabilir.

Kekeme olan kişiler, şarkı söylerken, tiyatro oynarken kekemelik reaksiyonu göstermezler. Çünkü kekemelik iletişim kaygısı duyulduğu zamanlarda ortaya çıkan bir durumdur. Şarkı söylerken, bir ezberi tekrarlarken iletişim kaygısı olmadığından çocuk kekeleme reaksiyonu göstermez.

Sağlıcakla Kalın.

#Yıldız Vermeyi Unutmayın!
[Toplam: 0 Ortalama: 0]
Değerli Ziyaretçimiz, aklınıza takılan sorulara hızlı bir cevap almak için, UZMANLARA VE ANNELERE SOR bölümünü, kullanabilirsiniz.
Aklınamı Takıldı? UZMANLARA VE ANNELERE SOR (Tıkla)
Instagramda Bizi Takip Edmek İçin (Tıkla)

Annemce Yazar Ekibi

Annemce yazar ekibi, kadın ve çocuk sağlığı, hamilelik, bebek sağlığı, kısırlık ve tüp bebek konularında tecrübe ve bilgi sahibi alanında uzman kişilerden oluşmaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı