Çocuk

Çocuğa Ceza Verirken Nelere Dikkat Edilmeli?

Ebeveynlerin ceza yerine başvurabilecekleri çeşitli alternatifler de vardır. Çocuk odasında, yemek ve alışveriş esnasında, hatta oyun parkında yaşanan krizler birçok anne ve babanın hemen hemen her gün üstesinden gelmek zorunda oldukları durumlar arasında yer alır. Böyle durumlarda anne – babalar genellikle sinirlenirler ve bunun sonucunda hislerini çocuğa yansıtırlar. Tepkilerini kızarak ya da bağırarak gösterirler.

Bunun yanı sıra; “Bugün bir daha televizyon seyredemeyeceksin”, “Bugün sana akşam yemeği yok” gibi tehditkar sözlerle cezalandırıcı bir tutum içine de girebilirler. Birçok anne babanın bu şekilde sergiledikleri davranışlar aslında bilinçsizce yapılmaktadır. Bağırıp çağırmak ailelerin ilk anda gösterdiği doğal bir tepki olsa bile, çocuğa yaptığı hatayı bu şekilde anlatmak hiçbir fayda sağlamaz.

Dolayısıyla da çocuk, yaptığı hatanın ne olduğunu anlamadığı sürece söylenenlerden hiçbir şey öğrenemez. Deyim yerindeyse, anne – babanın bağırıp çağırarak sarf ettiği sözler çocukların bir kulağından girer, diğer kulağından çıkar. Birçok aile, okul öncesi çocuklara, televizyon yasağını bir güç gösterisi olarak kullanır. Ancak bu şekilde davranmak soruna uzun vadeli bir çözüm getirmez.

Ailelerin çocuk yetiştirirken dikkat etmesi gereken bazı noktalar vardır. Bunlardan en önemlisi, çocuğa uyması gereken kuralları uygun bir dille anlatmaktır. Bu kuralların geçerliliğini korumak isteyen aileler ilk önce rutin olarak gösterdikleri davranışlardan (kızmak, tehdit etmek ve cezalandırmak gibi) vazgeçmelidir.

Ailenin çocuğu cezalandırmasının altında yatan nedenlerden biri, çocuğun kontrolünün aileye ait olduğunu ona gösterme amacıdır. Tabii ki yine de kızgın ve sinirli olunan anların çocuğa belli edilmesi ve bu durumun nedenlerinin de açıklanması gerekir. Bu şekilde çocuğun kendini kontrol etme özelliği gelişir. Ayrıca yaptığı bir şeyin bedelini ödemesi gerektiğini de bu şekilde öğrenmiş olur.

Çocukların kızmak çözüm değil

Anne – baba, çocuğa karşı hükmedici davranmamalıdır. Tam tersine, onu ciddiye aldığını, fikirlerini de önemsediğini göstermelidir. Ailede söz sahibi olduğu duygusunu çocuğa hissettirmelidir. Bu sayede çocukta özgüven oluşur. Dört beş yaşların altındaki çocuklar için oda cezası dünyanın batması gibi bir şeydir. Sizin için bu, “Gözüm seni şimdi görmesin” anlamına gelirken çocuk bunu “Seni sevmiyorum” olarak algılayabilir.

Çocuklar bu tür kızgınlık gösterilerinin geçici olduğunu ancak okul çağına geldiklerinde anlayabilirler. Söylediklerimizle çocuklarınıza kurallar ve sınırlar koymayın demiyoruz ama olumlu davranışlarda bulunarak anlayış göstermek ve cesaret vermek de en az kurallar ve sınırlar kadar önemlidir. Bu nu da hoş bulmadığınız davranışlara kızarak değil çocuğun iyi davranışlarını kötü davranışları arasından çekip çıkararak başarabilirsiniz.

Eleştiri önemlidir ama ancak gerçekçi bir şekilde yapıldığında etkiyi gösterir. Duygu dalgalanmalarının ortasında problemleri çözmek oldukça zordur. Ancak öncelikle kendi davranış şekillerini değiştirmeye çalışan aileler çocuklarında da bazı şeylerin yola girdiğini göreceklerdir. Yetişkinlerin aksine, çocukların değişmeye daha elverişli oldukları da unutulmamalıdır.

Çocukların Kavga Durumlarında

Daha önce karşılaşılan kriz durumlarını sakin kafayla düşünmek gerekir. Bu şekilde davranmak, böyle bir durumla tekrar karşılaşıldığında cezaya başvurmadan daha yapıcı çözümlerin üretilmesini sağlar. Yapıcı çözümlerden birkaç örnek:

Hiçbir zaman çocuğunuzun kişiliğine yönelik eleştirilerde bulunmayın, sadece yaptığı yanlış davranışları eleştirin. Yani ona “Sen kötü bir çocuksun” demek yerine “Yaptığın davranış uygunsuzdu” demek daha etkilidir.

Sadece gerektiğinde eleştiri yapın. Buna bağlı olarak da çocuğunuzla, davranışında neleri değiştirebileceğini gerçekçi olarak konuşun.

Sağlıcakla Kalın.


Aklınamı Takıldı? UZMANLARA VE ANNELERE SOR (Tıkla)
Instagramda Bizi Takip Edin ! (Tıkla)
Ay Ay Bebek Gelişim Evreleri

Annemce

Annemce yazar ekibi, kadın ve çocuk sağlığı, hamilelik, bebek sağlığı, kısırlık ve tüp bebek konularında tecrübe ve bilgi sahibi alanında uzman kişilerden oluşmaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu