Bebek

Doğumsal Kalça Çıkığı Nedir? Nedenleri ve Tedavisi

Ortopedik yönden bakıldığında insanların da hayvanlar gibi dört ayak üstünde yürümelerinin beden sağlığı açısından çok rahat olacağı düşünülebilir. Fakat insanlarda tüm vücut yükünün kalça eklemleri ile taşındığı gerçeğini kabul etmek zorundayız. Bu arada, anne karnında çok karmaşık bir mekanizma ile oluşan bebekte bazen gelişim bozukluklarının görülmesinin doğal olduğu da bir gerçek.

Nedeni tam olarak bilinmemekle beraber kalça eklemi sorunları kız çocuklarında erkek çocuklarına oranla daha sık görülüyor. Bazı istatistiklere göre yeni doğanların toplam yüzde 5’inde kalça eklemi sorunu var. Bu sorun erken tanı ve tedavi ile giderilebiliyor. Uzmanlara göre böyle sorunlar dramatize edilmemeli. Çünkü doğumdan sonraki ilk haftalarda tanısı konulabilen kalça çıkığı ciddi bir hastalık olarak görülmemelidir. Bunun daha çok bir gelişim yavaşlığı olduğunu düşünmemiz gerekiyor. Fakat erken tanı konulmaz ise hastalığa dönüşebileceği de unutulmamalı.

Kalça kemiğinin konumu

Kalça kemiği bir leğene de benzetilebilir. Bu yarım yuvarlakta uyluk kemiğinin küre şeklindeki kafası hareket eder. Bu iki kemiği birbiri ile kaslar ve çeşitli lifler birleştirir.

Bazı yeni doğanlarla kalça ekleminin kenarları tanı olarak oluşmamıştır ve yumuşaktır. Böyle durumlarda eklemin kısmen veya tam olarak kayması beklenebilir. Bebeğin bacak hareketlerinin başlaması ile birlikte uyluk kemiğinin yuvarlak kafası yumuşak kısımların üzerine basarak oranın düzleşmesine neden olur ve küre yerinden kolaylıkla çıkar. Böyle durumlarda tam çıkık hali oluşur (Luxation). Doğumsal kalça çıkığı tanısı erken konulmaz ve tedavi yapılmaz ise kalça ekleminde erişkin kişilerde erken yaşlarda kireçlenmenin görülmesi kaçınılmaz olur (Artroz).

Yani kalça eklemi bozulmuş ve deforme olmuştur.

Hastada şiddetli ağrılar ve yürüme güçlüğü ortaya çıkar, sonuç olarak cerrahi girişim yapılarak eklemin suni eklem ile değiştirilmesine gerek duyulabilir. Yine de doktor bebekte kalça sorunu olduğunu söylediğinde anne babanın bunu kendilerine problem yapmaları gerekmez.

Erken tanı çok önemli

Doğumsal kalça çıkığı erken yaşta tanı konulup tedavi edildiğinde iyileşme şansı çok yüksektir. Fakat kalça çıkığına erken tanı koymak kolay değildir. Ancak bu konuda deneyimli ve bilgili hekimlerin bütün yeni doğan bebeklerin kalçalarını muayene etmesi gerekmektedir. Genelde bebeklerdeki bu bozukluk, doktor tanı koymaz ise, çocuğun geç yürümesi veya topallayarak yürümesi neticesi ailenin dikkatini çekmesi ile ortaya çıkar. Tanıda son zamanlarda hekimler ultrasondan da faydalanmaktadır. Bu nedenle bazı doğum kliniklerinde yeni doğan bebeklerin kalça ultrasonografileri çekilmektedir.

Ultrason deneyimli kişiler tarafından yapıldığında doğumsal kalça çıkığı tedavisinde emin bir tanı aracıdır. Çocuğun yaşı ilerledikçe ultrasonun önemi azalmaktadır. Böyle çocuklarda klinik muayene ve röntgen tanı için yeterli olmaktadır. Çocuk doğduğu zaman hekim bazı muayeneleri yaparak D. K. Ç’den (doğumsal kalça çıkığı) şüphelenir veya kesin tanı koyabilir.

Tek taraflı kalça çıkığında çocuğun bacağındaki plilerden (poponun kat yeri) asimetri olur. Kalça hareketleri birbirinden farklıdır. Hareketlerin acılı olması beklenmez.

Ailede başka doğumsal kalça çıkıklı hasta bulunması ve bebeğin makat gelişli olması kalça çıkığı olasılığını artıran nedenlerdir. Doğumsal kalça çıkığı tedavisinde ne kadar erken başlanırsa o kadar iyi netice alınır. Eğer kalçada tam çıkık hali yok da sadece eklemin normal gelişiminde bir kusur var ise doktor kemiğin doğal gelişiminden de faydalanarak çocuğa bacaklarını ayrık tutacak şekilde kalın bez bağlanmasını söyler. Yeni doğanın kundaklanarak sıkıca sarılması doğumsal kalça çıkığının ortaya çıkmasına nedendir. Bu sebeple bebeğin bu şekilde kundaklanması kesinlikle tavsiye edilmez.

Doktorun önerilerine kulak verilmeli

Uyluk kemiğinin başı leğen kemiğindeki çukur içinde bulunduğu süre içinde çocuk gelişimine devam ederse eklemdeki gelişme geriliği düzeldiğinde normal bir kalça elde edilir. Tedavide amaç eklemi yukarıda anlatıldığı şekilde ortalama 6 hafta tutmaktır. Bunun için çeşitli ateller mevcuttur. Bu atellerin görüntüsü ürkütücü olsada çocuğa herhangi bir acı vermezler.

Anne baba da çocuğun bakımı esnasında bu atellerden ve kalın bezlerden herhangi bir rahatsızlık hissetmezler. Bu cihazlar temizlik esnasında çıkarılır, ancak bu cihazları mümkün olduğu kadar az çıkarmaya da dikkat etmelidirler. Aksi takdirde tedavi istenen neticeyi vermeyebilir.

Uyluk kemiğinin başı leğen kemiğindeki çukurdan çıkmış ise tedavi biraz daha zordur. Genellikle tedavi edilmemiş gelişim bozuklukları sonrası bu tam çıkık hali görülür.

Böyle durumlarda çocuğun kalçası yerine konulduktan sonra eklemi istenilen pozisyonda tutacak alçı tespiti yapılır. Alçı çocuğun göğüs altından ayaklarına kadar yapılır. Alçı yapılırken çocuğun bacakları hafif eğik ve ayrık tutulur. Apış arası alçı içerisine alınmaz, böylece çocuk tuvalet ihtiyacını rahatlıkla karşılayabilir.

Eğer eklem yerine konulmaz ise veya alçı tespitine rağmen istenilen sonuç elde edilemez ise ameliyat gerekir. Uzmanlar artık eskisi kadar çok ameliyat gerekmediğini çünkü yeni doğanda iyi bir klinik ve ultrason muayenesi sonucu bu bozukluğun erkenden tanısının konulduğunu ve tedavisinin yeterli şekilde yapıldığını vurguluyorlar.

Anne ve Baba Nelere Dikkat Etmelidir?

Doktor normalde doğumdan sonraki ilk kontrollerde çocuğun kalçalarını da inceler. Anne babanın daha sonra bu konuyla ilgili dikkatini herhangi bir şey çekerse doktora danışmalıdırlar. Çünkü tedavisiz geçen birkaç hafta veya ay içerisinde zor düzelebilecek ağır ve yoğun ağrılı yürüme engeli oluşabilir.

Hangi Durumlarda Doktora Başvurulmalı?

Doktor ultrason ya da röntgen ile eklemin gerçekten doğru şekil alıp almadığını kontrol edebilir. Bir ortopedi uzmanı bu konuyu ele almalıdır. Tedavi ne kadar çabuk başlarsa o kadar başarılı olur.

Kalça çıkığında çoğunlukla çocuğa bacaklarını ayrık tutan kalın bez hazırlanır. Çocuk iki haftada bir kontrol ettirilmelidir. Bu şekilde uyluk başı tamamlanmış mafsal oyuğunun tam ortasında bulunur ve burada şekillenerek sağlamlaşabilir.

Tedavi Ne Kadar Sürmektedir?

Hastalığın ağırlık derecesine göre bebek bacaklarını ayrık tutan bezi birkaç hafta ya da 1 ay taşımalıdır. Başarı ultrason veya röntgen aracılığıyla kontrol edebilir. Çoğunlukla tedavi oturma yaşında bitmiş olur.

Sağlıcakla Kalın.

#Yıldız Vermeyi Unutmayın!
[Toplam: 0 Ortalama: 0]
Değerli Ziyaretçimiz, aklınıza takılan sorulara hızlı bir cevap almak için, UZMANLARA VE ANNELERE SOR bölümünü, kullanabilirsiniz.
Aklınamı Takıldı? UZMANLARA VE ANNELERE SOR (Tıkla)
Instagramda Bizi Takip Edmek İçin (Tıkla)

Annemce Yazar Ekibi

Annemce yazar ekibi, kadın ve çocuk sağlığı, hamilelik, bebek sağlığı, kısırlık ve tüp bebek konularında tecrübe ve bilgi sahibi alanında uzman kişilerden oluşmaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı